پایان نامه با کلید واژه های امام سجاد

ل تولید منابع خدادادی هستند و در سوره بقره به منابع خدادادی که برای بشر مسخر و آفریده شده است، اشاره شد.
مجموعه عناصری که باعث ایجاد کالاها و خدمات می شوند به عوامل، منابع و نهاده‌های تولید معروفند73.
موضوعی که مورد اتفاق مکاتب مختلف اقتصادی است مسأله افزایش هر چه بیشتر تولید و حداکثر بهره‌برداری از طبیعت در چارچوب مقررات عمومی مکتب اقتصادی است74.
در اسلام تولید اقسامی دارد. برخی از روشها و راههای تولید حرام و نامشروع است و برخی مباح و قابل ستایش است.
1. کار75
آیه 247 : وَقَالَ لَهُمْ نَبِیُّهُمْ اِنَّ اللّهَ قَدْ بَعَثَ لَکُمْ طَالُوتَ مَلِکًا قَالُوَاْ اَنَّی یَکُونُ لَهُ الْمُلْکُ عَلَیْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْکِ مِنْهُ وَلَمْ یُوْتَ سَعَهً مِّنَ الْمَالِ قَالَ اِنَّ اللّهَ اصْطَفَاهُ عَلَیْکُمْ وَزَادَهُ بَسْطَهً فِی الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ وَاللّهُ یُوْتِی مُلْکَهُ مَن یَشَاء وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ.
و پیامبرشان به آنان گفت: “در حقیقت، خداوند، طالوت را بر شما به پادشاهى گماشته است.” گفتند: “چگونه او را بر ما پادشاهى باشد با آنکه ما به پادشاهى از وى سزاوارتریم و به او از حیث مال، گشایشى داده نشده است؟” پیامبرشان گفت: “در حقیقت، خدا او را بر شما برترى داده، و او را در دانش و [نیروى‏] بدن بر شما برترى بخشیده است، و خداوند پادشاهى خود را به هر کس که بخواهد مى‏دهد، و خدا گشایشگر داناست.”
محل استشهاد این آیه (َالْجِسْمِ) است که به قدرت جسمی و علمی اشاره دارد.
آیه 273 : لِلْفُقَرَاء الَّذِینَ اُحصِرُواْ فِی سَبِیلِ اللّهِ لاَ یَسْتَطِیعُونَ ضَرْبًا فِی الاَرْضِ یَحْسَبُهُمُ… .
محل استشهاد این آیه ضَرْبًا فِی الاَرْضِ است که به علم قدرت کندن زمینِ فقرایِ مشمول انفاق اشاره دارد.
2. آب76
یکی از منابع مهم اقتصادی برای ادامه حیات موجودات زمینی آب است. به‌ویژه آبی که انسان آن‌را مهار کرده باشد مانند چشمه و قنات و جاری و ذخیره‌ای. از چنین آبی انسان به هر‌گونه که بخواهد می‌تواند بهره جوید. آب دریا هم از عوامل مهم تولید است اما استفاده از آن برای نوشیدن و دیگر نیازهای اولیه احتیاج به تغییرات و صرف هزینه لازم دارد77.
آیه22: الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الاَرْضَ فِرَاشاً وَالسَّمَاء بِنَاء وَاَنزَلَ مِنَ السَّمَاء مَاء فَاَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقاً لَّکُمْ فَلاَ تَجْعَلُواْ لِلّهِ اَندَاداً وَاَنتُمْ تَعْلَمُونَ.
همان [خدایى‏] که زمین را براى شما فرشى [گسترده‏]، و آسمان را بنایى [افراشته‏] قرار داد و از آسمان آبى فرود آورد و بدان از میوه‏ها رزقى براى شما بیرون آورد پس براى خدا همتایانى قرار ندهید، در حالى که خود مى‏دانید.
در صدر آیه که ادامه آیه قبل است به ذکر برخی آیات آفاقی می‌پردازد.
و سپس به نزول آب از آسمان که محل استشهاد این آیه است، و ثمره و رزقی که خداوند به ما داده، اشاره دارد.
آیه164: اِنَّ فِی خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالاَرْضِ وَاخْتِلاَفِ اللَّیْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْکِ الَّتِی تَجْرِی فِی الْبَحْرِ بِمَا یَنفَعُ النَّاسَ وَمَا اَنزَلَ اللّهُ مِنَ السَّمَاء مِن مَّاء فَاَحْیَا بِهِ الارْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِیهَا مِن کُلِّ دَآبَّهٍ وَتَصْرِیفِ الرِّیَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخِّرِ بَیْنَ السَّمَاء وَالاَرْضِ لآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَعْقِلُونَ.
راستى که در آفرینش آسمانها و زمین، و در پى یکدیگر آمدن شب و روز، و کشتی‌هایى که در دریا روانند با آنچه به مردم سود مى‏رساند، و [همچنین‏] آبى که خدا از آسمان فرو فرستاده، و با آن، زمین را پس از مردنش زنده گردانیده، و در آن هر گونه جنبنده‏اى پراکنده کرده، و [نیز در] گردانیدن بادها، و ابرى که میان آسمان و زمین آرمیده است، براى گروهى که مى‏اندیشند، واقعاً نشانه‏هایى [گویا] وجود دارد.
این آیه که محل استشهاد آن ماءً و السّحاب است به نزول آب از آسمان و زنده‌کردن زمین با آب اشاره دارد.
آیات264- 265: یَا اَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تُبْطِلُواْ صَدَقَاتِکُم بِالْمَنِّ وَالاذَی کَالَّذِی یُنفِقُ مَالَهُ رِئَاء النَّاسِ وَلاَ یُوْمِنُ بِاللّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ فَمَثَلُهُ کَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَیْهِ تُرَابٌ فَاَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَکَهُ صَلْدًا لاَّ یَقْدِرُونَ عَلَی شَیْءٍ مِّمَّا کَسَبُواْ وَاللّهُ لاَ یَهْدِی الْقَوْمَ الْکَافِرِینَ * وَمَثَلُ الَّذِینَ یُنفِقُونَ اَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاء مَرْضَاتِ اللّهِ وَتَثْبِیتًا مِّنْ اَنفُسِهِمْ کَمَثَلِ جَنَّهٍ بِرَبْوَهٍ اَصَابَهَا وَابِلٌ فَآتَتْ اُکُلَهَا ضِعْفَیْنِ فَاِن لَّمْ یُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ.
اى کسانى که ایمان آورده‏اید، صدقه‏هاى خود را با منّت و آزار، باطل مکنید، مانند کسى که مالش را براى خودنمایى به مردم، انفاق مى‏کند و به خدا و روز بازپسین ایمان ندارد. پس مَثَلِ او همچون مَثَلِ سنگ خارایى است که بر روى آن، خاکى [نشسته‏] است، و رگبارى به آن رسیده و آن [سنگ‏] را سخت و صاف بر جاى نهاده است. آنان [ریاکاران‏] نیز از آنچه به دست آورده‏اند، بهره‏اى نمى‏برند و خداوند، گروه کافران را هدایت نمى‏کند. * و مَثَل [صدقات‏] کسانى که اموال خویش را براى طلب خشنودى خدا و استوارى روحشان انفاق مى‏کنند، همچون مَثَلِ باغى است که بر فراز پشته‏اى قرار دارد [که اگر] رگبارى بر آن برسد، دو چندان محصول برآورد، و اگر رگبارى هم بر آن نرسد، بارانِ ریزى [براى آن بس است‏]، و خداوند به آنچه انجام مى‏دهید بیناست.
تشبیه باران برای افزایش انفاق.
واژه آب (از مجموع 246بار)، 162 بار در مورد نشانه‌های الاهی و نعمت‌ها استعمال شده که اصل همه آن‌ها قرآن است78.
3. سرمایه- زمین79
آیه22: الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الاَرْضَ فِرَاشاً وَالسَّمَاء بِنَاء … .
زمین(الاَرْضَ) را به‌عنوان بستر رشد انسان و پدید آمدن میوه‌ها و ثمرات معرفی می کند.
آیه29: هُوَ الَّذِی خَلَقَ لَکُم مَّا فِی الاَرْضِ جَمِیعاً ثُمَّ اسْتَوَی اِلَی السَّمَاء فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ … .
اوست آن کسى که آنچه در زمین است، همه را براى شما آفرید سپس به [آفرینش‏] آسمان پرداخت، و هفت آسمان را استوار کرد… .
آیه36: …وَلَکُمْ فِی الاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ اِلَی حِینٍ.
و براى شما در زمین(الاَرْضَ) قرارگاه، و تا چندى برخوردارى خواهد بود.
آیه61: وَاِذْ قُلْتُمْ یَا مُوسَی لَن نَّصْبِرَ عَلَیَ طَعَامٍ وَاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّکَ یُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنبِتُ الاَرْضُ مِن بَقْلِهَا وَقِثَّآئِهَا وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا قَالَ اَتَسْتَبْدِلُونَ الَّذِی هُوَ اَدْنَی بِالَّذِی هُوَ خَیْرٌ اهْبِطُواْ مِصْراً فَاِنَّ لَکُم مَّا سَاَلْتُمْ وَضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الذِّلَّهُ وَالْمَسْکَنَهُ وَبَآوُوْاْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللَّهِ ذَلِکَ بِاَنَّهُمْ کَانُواْ یَکْفُرُونَ بِآیَاتِ اللَّهِ وَیَقْتُلُونَ النَّبِیِّینَ بِغَیْرِ الْحَقِّ ذَلِکَ بِمَا عَصَواْ وَّکَانُواْ یَعْتَدُونَ.
و چون گفتید: “اى موسى، هرگز بر یک [نوع‏] خوراک تاب نیاوریم، از خداى خود براى ما بخواه تا از آنچه زمین مى‏رویاند، از [قبیل‏] سبزى و خیار و سیر و عدس و پیاز، براى ما برویاند.” [موسى‏] گفت: “آیا به جاى چیز بهتر، خواهان چیز پست‏ترید؟ پس به شهر فرود آیید، که آنچه را خواسته‏اید براى شما [در آنجا مهیا] ست.” و [داغ‏] خوارى و نادارى بر [پیشانى‏] آنان زده شد، و به خشم خدا گرفتار آمدند چرا که آنان به نشانه‏هاى خدا کفر ورزیده بودند، و پیامبران را بناحق مى‏کشتند این، از آن روى بود که سرکشى نموده، و از حد درگذرانیده بودند.
در این آیه به زمین به‌عنوان محل رویش گیاهان و غذاها اشاره می‌گردد.
4. بهره‌وری
تولید ناخالص ملی80(GNP ) و تولید ناخالص داخلی81(GDP ) از شاخص‌های مهم اقتصادی هر کشور است.
آیات 261 – 271- 245 بر نقش ایمان و اتکای به خداوند و عمل به دستورات انفاق و قرض، جهت افزایش و بهره‌وری مال اشاره دارند.
امام سجاد ع می‌فرماید: همه مردانگی بهره‌وری از مال است82.
5. تجارت
از مطالعه نصوص و احکام به‌طور کلی از جهت عمومی قانونگذاری نتیجه می‌شود که در نظر اسلام، تجارت از لحاظ مبداء یکی از شعب تولید شناخته شده، و لذا نمی‌توان آن‌را از زمینه عمومی و کلی سیستم اقتصادی جدا دانست83.
در فقه کسب و تجارت را به حرام، مکروه و مباح تقسیم کرده‌اند.
مسلمان باید قبل از اشتغال به کار تجارت و خرید و فروش، احکام دینی آن‌را فرا گیرد تا گرفتار ربا و معاملات حرام نشود.
1. در قیمت جنس بین مشتریان خود فرق نگذارد.
2. در بهای کالا سخت‌گیری نکند.
3. اگر کسی که معامله کرده، از معامله خود پشیمان شد و تقاضا کرد که جنس را پس بگیرد، تقاضای او را بپذیرد.
4. با مشتریان خود با خوش‌رویی و ادب برخورد کند و از مشتری بدگویی نکند.
5. به دروغ و سوگند متوسل نشود.
6. در موقع فروش بیش از حد معمول از جنس خود تعریف نکند و در هنگام خرید بدگویی ننماید.
7. تقاضای کم‌کردن قیمت پس از معامله نکند.
انواع معاملات:
1. خرید و فروش واجب : مخارج زندگی.
2. خرید و فروش مستحب: توسعه در مخارج خانواده و نفع رساندن به مسلمانان.
3. خریدو فروش مکروه: معامله میان اذان صبح تا طلوع آفتاب.
4. خرید و فروش حرام: ابزار قمار.
یکی از معاملات حرام، معامله ربوی و اساساً باطل است. درآمدی هم که از این طریق حاصل شود جزء درآمدهای حرام و غیر‌مشروع خواهد بود و تصرف در آن اموال نیز صحیح نیست84.
آیه16: اُوْلَئِکَ الَّذِینَ اشْتَرُوُاْ الضَّلاَلَهَ بِالْهُدَی فَمَا رَبِحَت تِّجَارَتُهُمْ وَمَا کَانُواْ مُهْتَدِینَ.
همین کسانند که گمراهى را به [بهاى‏] هدایت خریدند، در نتیجه داد و ستدشان سود [ى به بار] نیاورد و هدایت‏یافته نبودند.
محل استشهاد این آیه (اشْتَرُوُاْ) و (تِّجَارَتُهُمْ) است که به تجارت و معامله بدون سود منافقان، اشاره می‌کند.
آیه41: … وَلاَ تَشْتَرُواْ بِآیَاتِی ثَمَناً قَلِیلاً وَاِیَّایَ فَاتَّقُونِ.
… و آیات مرا به بهایى ناچیز نفروشید، و تنها از من پروا کنید.
محل استشهاد در این آیه اشتراء و ثمن قلیل بوده که اشاره دارد به معامله با بهای ناچیز توسط کفّار.
آیه79: فَوَیْلٌ لِّلَّذِینَ یَکْتُبُونَ الْکِتَابَ بِاَیْدِیهِمْ ثُمَّ یَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِندِ اللّهِ لِیَشْتَرُواْ بِهِ ثَمَناً قَلِیلاً فَوَیْلٌ لَّهُم مِّمَّا کَتَبَتْ اَیْدِیهِمْ وَوَیْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا یَکْسِبُونَ.
پس واى بر کسانى که کتاب [تحریف شده‏اى‏] با دستهاى خود مى‏نویسند، سپس مى‏گویند: “این از جانب خداست”، تا بدان بهاى ناچیزى به دست آرند پس واى بر ایشان از آنچه دستهایشان نوشته، و واى بر ایشان از آنچه [از این راه‏] به دست مى‏آورند.
معامله(لِیَشْتَرُواْ) با بهای ناچیز(ثَمَناً قَلِیلاً) توسط علمای عوام فریب، محل استشهاد این آیه می‌باشد.
آیه86: اُولَئِکَ الَّذِینَ اشْتَرَوُاْ الْحَیَاهَ الدُّنْیَا بِالآَخِرَهِ… .
همین کسانند که زندگى دنیا را به [بهاى‏] جهان دیگر خریدند.
معامله(اشْتَرَوُاْ) آخرت با دنیا، در این آیه مورد اشاره قرار می‌گیرد.
آیه90: بِئْسَمَا اشْتَرَوْاْ بِهِ اَنفُسَهُمْ… .
وه که به چه بد بهایى خود را فروختند… .
فروختن(اشْتَرَوْاْ) یهود خودشان‌را به قیمت بد.
آیه102: …وَیَتَعَلَّمُونَ مَا یَضُرُّهُمْ وَلاَ یَنفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُواْ لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِی الآخِرَهِ مِنْ خَلاَقٍ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْاْ بِهِ

مطلب مشابه :  منبع تحقیق با موضوع and، this، of، discussed.

Author: admin3

دیدگاهتان را بنویسید