پایان نامه های سری سوم

پژوهش دانشگاهی – سطح کیفیت زندگی مادران دارای فرزند توانخواه وعوامل مؤثرآن- قسمت ۱۳

لو معتقد است حمایت اجتماعی اثرات رویدادهای استرس زا را تعدیل می کند و به تجربه عواطف مثبت می انجامد. حمایت اجتماعی با شادکامی و سلامت روانی رابطه مثبت دارد (همان منبع)
۲-۲-۴ الگوی وایس جهت افزایش حمایت اجتماعی
وایس (۱۹۷۴) جهت حمایت اجتماعی الگویی ارائه داد که بر طبق آن شش شرط متکی بر روابط اجتماعی، افزایش حمایت اجتماعی را به دنبال دارند:
راهنمایی: آمادگی افراد برای به دست آوردن اطلاعات (آگاهی) و یا دریافت پیشنهادها از افراد دیگر.
پیوند با دیگران: توانایی حساب کردن روی کمک دیگران. از این رو هر چه پیوند افراد با دیگران بیشتر باشد، حمایت اجتماعی بیشتر می شود.
ارزش قائل شدن (بهادادن): افراد نسبت به مهارتها و توانمندیهای خود ارزش قائل شده و شایستگی های فرد سودمند و ارزشمند شمرده می شوند.
وابستگی: احساس امنیت و اطمینان نسبت به دیگران و داشتن روابط باز با آنان.
انسجام اجتماعی: داشتن روابط اجتماعی متکی بر منافع و دلبستگی مشترک، زمینه افزایش حمایت اجتماعی افراد را فراهم می سازد.
فرصت برای جلب نظر و تشویقداشتن این احساس که فرد از سوی دیگران خوشبخت شمرده شده و امکان پیشرفت و رشد برای وی وجود دارد (زکی، ۱۳۸۷).
۲-۲-۵ نقش حمایت اجتماعی در کاهش تعارض
در مدلها و بررسی های تجربی بررسی شده تأکید ویژهای بر نقش حمایت اجتماعی در کاهش میزان تعارض تجربه شده فرد وجود دارد. کارلسون و پرو (۱۹۹۹) با مرور بر تحقیقات انجام شده درباره رابطه حمایت اجتماعی و تعارض کار/خانواده و محرکهای تنش زای موثر بر آن، چهار نقش عمده برای حمایت اجتماعی شناسایی کردهاند:
نقش یک متغیر تعدیل کننده: حمایت اجتماعی می تواند در رابطه بین محرکهای تنش زا و تعارض کار/خانواده نقش یک محافظ را ایفا کند و بر محرکهای تنش زای ناشی از کار، اثر تعاملی بگذارد و بدین ترتیب از میزان اثر محرکهای تنش زا بر بروز تعارض کار/خانواده به طور غیرمستقیم بکاهد..
نقش یک متغیر مداخله کننده: حمایت اجتماعی می تواند به عنوان یک متغیر مداخله گر در مسیر علی بین محرکهای تنش زا و تعارض کار/خانواده قرار بگیرد و مستقیماً از میزان تعارض کار/خانواده بکاهد.
نقش یک متغیر پیشایند: حمایت اجتماعی می تواند یک تأثیر مستقیم بر محرکهای تنش زا و یک تأثیر غیرمستقیم بر تعارض کار / خانواده بگذارد. در این حالت، حمایت اجتماعی پیش از وقوع محرکهای تنش زا، با خوشایند ساختن و تأثیر بر مطلوبیت محیط کار سبب می شود که فرد محیط کار را کمتر تهدید کننده تشخیص دهد و در نتیجه، اثر محرکهای تنش زا در بروز تعارض کار/خانواده تضعیف گردد.
نقش یک متغیر مستقل: در این حالت حمایت اجتماعی می تواند به عنوان یک عامل پیشایند تعارض کار/خانواده عمل کند اما نمی تواند بر محرکهای تنش زا تأثیر بگذارد (رستگارخالد، ۱۳۸۵).
۲-۲-۶ حمایت اجتماعی به عنوان عامل مؤثر بر سلامت اجتماعی
حمایت اجتماعی، فرایندی پویاست نیاز به حمایت، در طول زندگی تغییر پیدا می کند بعضی عوامل درون فردی، تعیین می کند که فرد ، گیرنده یا دهنده حمایت باشد(حسینی وتقی پور،۱۳۸۹).
استریتر در مفهوم سازی اش از حمایت اجتماعی خاطرنشان می کند که غالب تحقیقات اجتماعی وفرمول بندی ها روی سه نوع حمایت اجتماعی تأکید دارند. حمایت ادراکی”، حمایت اجتماعی صورت گرفته و درهم فرورفتگی(اشاره به ارتباط واقعی افرادبا دیگران مهم در زندگی شان دارد).
ابزارهایی که حمایت اجتماعی را به عنوان در هم فرورفتگی اجتماعی مفهوم سازی کرده اند بر شبکه اجتماعی تمرکزدارند یعنی ارتباطات مستقیم وغیر مستقیمی که افراد را با خانواده و دوستان وهمسالانشان پیوند می دهد، این ارتباطات معرف منابع اجتماعی است که کارکردهای حمایت اجتماعی را بالقوه در زمان
بحران انجام می دهد. درهم فرورفتگی اجتماعی به احساس تعلق فرد به جامعه مربوط می شود و بر فقدان ازخود بیگانگی وانزوای اجتماعی دلالت دارد.
حمایت اجتماعی می تواندازمنابع مختلفی ناشی شود: دوستان، همکاران،همکلاسان و غیره. فقدان حمایت یکی از این منابع می تواند از سوی سایر منابع جبران شود. در اینجا بایستی تمایز مهمی بین حمایت های غیر رسمی دوستان وخانواده وحمایت های رسمی سیستم های خدماتی قایل گردید. این تمایزبا میزانی که حمایت اجتماعی می تواند به صورت خود جوش صورت گرفته یا توسط سیستم های ارایه خدمات اجتماعی ایجاد شده مرتبط است. (شریفیان ، ۱۳۸۵).
حمایت اجتماعی در حفظ سلامتی و کاهش فشارهای روانی موثر است. در ذیل به کارکردهای مهم آن اشاره شده است:
۲-۲-۷ نظریه های مربوط به حمایت اجتماعی
روابط اجتماعی حاملان حمایت اجتماعی اند وتئوری ها ومدل های اجتماعی، روابط اجتماعی را که درقالب پیوندهای ضعیف وقوی در ساختارهای خویشاوندی، دوستی یا شبکه های اجتماعی، منابع حمایتی را تأمین می کنند توصیف وتوضیح می دهند. این تئوری ها در توصیف وتوضیح شان هرکدام بنا به محدوده ای خاص از روابط اجتماعی افراد یا کل روابط اجتماعی آنها ، حمایت اجتماعی را زوایای پیامد، آثار،مراحل زندگی، کسب منابع اجتماعی ونظایرآن می بینند.
در خصوص حمایت اجتماعی مدل ها وتئوری های گوناگونی ارایه گردیده است که می توان آنها را به چهار دسته تقسیم کرد:
میز

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  fumi.ir  مراجعه نمایید.

ان حمایت اجتماعی
پیامدهای حمایت اجتماعی
چگونگی کسب حمایت اجتماعی
تغییرات مثبت ومنفی حمایت اجتماعی.
۲-۲-۷ -۱ مدل فقدان
گرهارد درسال ۱۹۸۹مدلی را بیان می کند که حاکی از تأ ثیرگذاری وعوامل اجتماعی بر سلامت است. این مدل که به مدل فقدان معروف است ویژگی افرادی را بیان می کند که در مواجهه با فقدان هایی نظیر از دست دادن شغل، فقدان همسر،از دست دادن منزلت اجتماعی و دوستان بسته به درجه آسیب پذیری که به ویژگی هایی نظیر طبقه،سن، جنس،نژاد و تحصیلات مرتبط باشد، سلامتشان تحت تأثیر قرار می گیرد کسانی که آسیب پذیرند منابع حمایتی کمتری برای غلبه بر فقدان در اختیار دارند.
۲-۲-۷ -۲ فرضیه انباشت هویتی
تونیس سلامتی را در ارتباط با هویت های نقش در نظر می گیرد به طوری که هویت های افراد با نقش های اجتماعی آنها پیوند دارد. نقشهای اجتماعی به عنوان مجموعه انتظارات رفتاری از محیطی به دست می آید که فرد با دیگران تعامل دارد. انتظارت رفتاری پیشی بینی پذیری را در زندگی به وجود می آورد، برآورده شدن انتظارات نقش ارتقاء عزت نفس را به دنبال دارد(شریفیان ، ۱۳۸۵).
۲-۲-۷-۳ نظریه سپر یا محافظ
یکی از ابتدایی ترین نظریه های حمایت اجتماعی نظریه سپر یا محافظ است. بر اساس این نظریه، پیوندهای اجتماعی ضعیف بازخورد انسان را کاهش می دهد، در او تشویش خاطر ایجاد می کند و ابتلای او را به بیماری افزایش می دهد. نظریه سپر بیان می کند که حمایت اجتماعی به عنوان یک سپر یا محافظ در برابر استرسزاهای محیطی مانند طلاق و فقدان فرد مورد علاقه عمل می کند. این نظریه فرض می کند که مساعدت عملی و مالی از دوستان می تواند تعدادی از رویدادهای استرسزای زندگی را کاهش دهد و یا از بروز آنها ممانعت به عمل آورد، می تواند احساس تعلق پذیری و تقویت مثبت را فراهم کند و رضایت از زندگی را ارتقاء بخشد. بنابراین، افرادی که این نوع از کمک ها را دریافت می کنند احتمالاً مسائل فیزیکی و روانشناختی کمتری دارند (رجبی و هاشمی شیخ شبانی، ۱۳۹۰).
۲-۲-۷ -۴ مدل تأثیر مستقیم حمایت اجتماعی
مطابق این مدل نظری، برخورداری از حمایت اجتماعی برای سلامتی مفید است . حمایت اجتماعی، صرف نظر از این که فرد تحت تأثیراسترس و فشارهای روانی باشد یا نه، باعث می شود فرد از تجارب منفی زندگی پرهیز کند و این امر، اثرات سود مندی بر سلامتی دارد . اثرات سودمند حمایت اجتماعی برای سلامتی افراد، تحت شرایط و موقعیت های پرتنش و یا آرام و کم استرس، یکسان و مشابه می باشند. مطالعات متأثر ازاین مدل، عنوان می کنند افرادی که در شبکه های حمایتی قرار دارند، کم تر افسرده اند و عمدتاً سلامت روانی بهتری را نسبت به افراد فاقد چنین شبکه های حمایتی نشان می دهند. مدل تأثیر مستقیم حمایت اجتماعی، هم چنین درقالب فرضیه دارایی ها منافع مطرح شده است . طبق این فرضیه، فقدان حمایت اجتماعی،فی نفسه زیان آور و استرس زا است . راه های مختلفی وجود دارند که ازطریق آن ها اثرات مستقیم حمایت اجتماعی، بر سلامتی افراد تأثیر می گذارند. برای مثال،افرادی که دارای سطوح بالاتری از حمایت اجتماعی هستند، ممکن است احساس تعلق وعزّت نفس آن ها، بالاتر از کسانی باشد که دارای چنین مزیتی نیستند.این وضعیت ، منجربه یک چشم انداز مثبت و خوش بینانه می گردد که می تواند صرف نظر از میزان استرس تجربه شده توسط افراد، برای سلامتی آ نها سودمند باشد مثلاً از طریق افزایش مقاومت آن ها در برابر عفونت ها. هم چنین، برخی از پژوهش ها نشان می دهند که سطوح بالای حمایت اجتماعی، می توانند افراد را تشویق به انجام رفتارهای بهداشتی و اتخاذ یک سبک زندگی سالم نمایند . برای مثال، فرد برخوردار از حمایت اجتماعی، ممکن است احساس کنند که دیگران به وی نیاز دارند؛ از این رو باید ورزش کرده، تغذیه مناسب داشته باشد، وقبل از آن که مشکلات جسم ی یا روحی ا ش شدید شود به پزشک مراجعه نماید(قدسی۱۳۸۲).
۲-۲-۷ -۵ مدل تأثیرغیر مستقیم یا فرضیه ضربه گیر
طبق این مدل، حمایت اجتماعی، افراد را در مقابل اثرات بیماری زا و رویدادهایی که فشار روانی را تشدید
می کنند حفظ می کند. از نظر کوهن و ویلس حمایت اجتماعی حد فاصل بین رویدادهای استرس زا و واکنش نسبت به آنها وارد عمل می شود و باعث تضعیف پاسخ نا مناسب به استرس می شود. حمایت اجتماعی در این مدل تنها در برابر استرس، مزیت به حساب می آید. حمایت اجتماعی اثرات استرس زا را کاهش می دهد، اما هنگامی که استرس وجود ندارد، حمایت اجتماعی فاقد مزیت است فقدان حمایت همانطور که مدل تأثیر فقدان ، آن را برای سلامت روانی آسیب زا در نظر می گیرد، تحت شرایط استرس بالا وحمایت کم آسیب وپریشانی روانی افزایش می یابد تا تحت شرایط استرس بالا و حمایت زیاد(صادقی ، ۱۳۸۷).
۲-۲-۷ -۶ مدل حمایت اجتماعی به عنوان تعدیل کننده فشار روانی

You may also like...