تحقیق و پایان نامه

تاثیر آموزش انسان گرایی بر باورهای ارتباطی ، رضایت زناشویی و شادکامی زوجین …

نتایج بررسی های به عمل آمده در مورد نژاد، حاکی از پایداری بیشتر ازدواج بین هم نژادهاست. افزون براین، پژوهش ها نشان داده اند در بین اقوام مختلف، متغیرهای تشکیل دهنده ی احساس رضایت کلی از ازدواج متفاوت است( صیادپور، ۱۳۸۳).
۲-۴-۲-۳- اعتقادات مذهبی
از دیگر عواملی که پیش از ازدواج شکل می گیرند، اعتقادات مذهبی است. تحقیقات نشان داده اند افزایش فعالیت های مذهبی اگرچه روابط زناشویی را بهبود نمی بخشد و بر میزان شادی زناشویی، بهبود تعامل بین زوج ها، کاهش تعارض ها و مشکلات روزمره تاثیر نمی گذارد اما می تواند با افزایش تعهد اخلاقی، احتمالی توجه به طلاق را کاهش دهد( برنن[۴۴۷] ، ۲۰۰۴).
نقش مذهب احتمالا قطعی نیست زیرا به خودی خود، سیمایه های بسیاری همچون روش های زندگی، سیستم های اعتقادی، ارزشی، انتظارات و غیره را دربر می گیرد(ترکان، کلانتری و مولوی، ۱۳۸۵).
۲-۴-۲-۴- اوقات فراغت
مشابهت علائق اوقات فراغت نیز بر میزان سازش یافتگی زناشویی موثر است. نیاز به داشتن اوقات فراغت یک نیاز اساسی برای عموم زوج هاست. با آنکه بسیاری از زوج ها شاکی هستند که به قدر کافی با هم وقت صرف نمی کنند اما مشکل اصلی، مدت با هم بودن نیست بلکه مساله این است که این فرصت چگونه می گذرد. شوهران بخصوص در طبقه متوسط، بیشتر وقت خود را صرف کار و حرفه کرده و همسران خود را رها می سازند تا به تربیت فرزندان و خانه داری بسنده کنند. پرداختن زن و شوهر صرفا به این مسائل و غفلت آنان در سازمان دادن به راه و روش زندگی می تواند تهدیدهایی برای همبستگی در زندگی زناشویی به شمار آید(قربانعلی پور، فراهانی، برجعلی و مقدس، ۱۳۸۷).
۲-۴-۲-۵- مسائل مالی
زن و شوهری که تحت فشار اقتصادی هستند به احتمال زیاد دارای مشکلات زیادی هستند. این عامل فشار، تعارض های زناشویی و یا مشکلات موجود زناشویی آنان را آشکار می سازد. در واقع سختی های اقتصادی قبل از هر چیز به احساس ذهنی« فشارهای روانی– اقتصادی » منجر می گردد و این فشارها تغییرات شناختی – عاطفی و رفتاری را به دنبال خواهد داشت. فشارهای اقتصادی به تدریج خصومت بین زن و شوهر را افزایش می دهد و با افزایش خصومت، گرما و صمیمیت و کیفیت خوب زندگی کاهش یافته و رابطه، بی ثبات می گردد(قربانعلی پور، فراهانی ، برجعلی و مقدس ، ۱۳۸۷) . رفاه اقتصادی نیز با کاهش سطح تنیدگی و ایجاد احساس ایمنی در زوجها ، شرایطی را ایجاد می کند که رضایت آنان را از زندگی مشترک افزایش می دهد . افراد مرفه به دلیل امکان فراهم آوردن شرایط محیطی و تربیتی بهتر برای خود و فرزندانشان ، از آرامش روانی بیشتری برخوردارند و اعتماد به نفس بیشترب دارند . توانایی برقراری ارتباطهای اجتماعی در این افراد بیشتر است و به سبب برخورداری از روابط اجتماعی گسترده تر ، از حمایتهای اجتماعی بیشتری نیز برخوردار و با تنیدگیهای کمتری مواجه می شوند ( دی آنجلیس[۴۴۸] ، ۲۰۰۴).
۲-۴-۲-۶- جنسیت
نتایج بررسیها نشان می دهد مردان بیش از زنان از زندگی مشترک خود احساس رضایت می کنند. به نظر می رسد این امر می تواند از عدم مشارکت مردان در امور داخلی زندگی نشات گیرد. به عبارت دیگر، اگر در زندگی مشترک، هر دو زوج از حقوق برابر برخوردار باشند، مشکلات زندگی بر دوش یکی از همسران سنگینی نکند و ازدواج به عنوان مشارکت مورد توجه قرار گیرد، هر دو جنس احساس رضایت یکسانی را تجربه خواهند کرد(صیاد پور، ۱۳۸۳).
۲-۴-۲-۷- سن
محققان دریافتند میانگین سنی زوج های راضی بیش از زوج های ناراضی است. به اعتقاد این پژوهشگران در سنین بالاتر، دستیابی به مهارتهای مهار خود[۴۴۹] و از دست دادن دیدگاه غیرواقع بینانه موجب می شود که افراد، سطح انتطارات خود را با واقعیت مطابقت دهند و از زندگی مشترک خود بیشتر لذت ببرند(صیادپور، ۱۳۸۳).
لارسونو هلمن (۱۹۹۴) پس از مرور ادبیات موجود در زمینه رضایت زناشویی نتیجه گرفتند که قوی ترین عامل پیش بینی کننده تزلزل و عدم ثبات زناشویی ، سن کم به هنگام ازدواج می باشد . در سنین پایین ، زوجین از بالندگی هیجانی و عاطفی کمتری برخوردارند و این امر ، خود می تواند موجبات سستی پیوند زناشویی و در نهایت طلاق را فراهم آورد . از آنجا که انتظارات و شیوه نگرش اشخاص در سنین مختلف فرق می کند و افرادی که دارای سنین متفاوت هستند ، دارای فرهنگ و اندیشه متفاوت نیز خواهند بود ، لذا تفاوت وسیع سنی ، تفاوتهای وسیع فرهنگ و جهان بینی را به همراه خواهد آورد و بر بقای زوجیت و سعادت زناشویی تاثیر خواهد گذاشت . معمولا ازدواجهای زودهنگام[۴۵۰] بیشتر قربانی طلاق بوده اند . براساس تحقیقات ، افرادی که در سنین کمتر از بیست سال از ازدواج می کنند کمترین پایداری ازدواج را دارند . اگرچه سن افراد به هنگام ازدواج به عنوان عامل پیش بینی کننده رضایت زناشویی تایید نشده ولی ارتباط آن با رضایت زناشویی کماکان مورد انتظار بوده است چراکه عملکرد ضعیف در ایفای نقش در ازدواج زودهنگام ، بیشتر دیده می شود(قربانعلی پور و دیگران، ۱۳۸۷ ).
۲-۴-۲-۸- تحصیلات
از آنجا که تحصیلات به عنوان شاخصی در نوع فرهنگ ، اندیشه و جهان بینی انسان است ، به عنوان یک معیار در نظر گرفته می شود . تجانس در تحصیلات ، میزانی از عامل نگهدارنده ی ازدواج را به همراه دارد .البته امکان دارد که در عین اختلاف تحصیلی ، زندگی سعادتمندانه ای هم وجود داشته باشد اما بهتر است از ازدواجی که در آن اختلاف تحصیلی زیاد است برحذر بود(قربانعلی پور،فراهانی، برجعلی و مقدس، ۱۳۸۷). نیومن و نیومن[۴۵۱] (۱۹۹۲) یکی از عوامل موثر در رضایت زناشویی راسطح تحصیلات بالا و نیز موقعیت اجتماعی – اقتصادی بالا می دانند زیرا جائیکه این عوامل وجود دارند، افراد احتمالا مهارتهای حل مساله بهتر و استرس های مزمن کمتری در زندگی دارند.
۲-۴-۲-۹- نوع حرفه
درآمد کم و ناامنی شغلی با رضایتمندی زناشویی پایین همراه است. هنگامی که زوجین دائما درباره پول نگرانی داشته باشند، رضایتمندی زناشویی پایین خواهد بود. به همین منوال هرقدر در سطوح قشر بندی اجتماعی، پایین تر بیابیم میزان طلاق رو به افزایش می گذرد ولی بالعکس میزان طلاق دربین گروههای دارای منزلت حرفه ای و فنی، کمتر است. میزان درآمد زوجها و زوجه ها در خانواده های موفق، بالاتر از خانواده های ناموفق است(ترکان، کلانتری و مولوی، ۱۳۸۵). کارگرانی که ساعت کار چرخشی دارند در مقایسه با آنهایی که کار ثابت دارند از نظام حرفه ای و ازدواجشان کمتر احساس رضایت می کنند. بررسی وضعیت حرفه ای زنان و مردان و تاثیر آن بر رضایت زناشویی، موید این مطلب است که داشتن کار تمام وقت و نیمه وقت بطور همزمان سطح رضایت از ازدواج را در مردان کاهش می دهد درحالیکه کارکردن زنان بر رضایتمندی زناشویی آنان موثر نیست. به عبارت دیگر تاثیر تنیدگی های حرفه ای بر مردان بیش از زنان است و میزان رضایت آنان را از همسرانشان کاهش می دهد(جاج و آیلیس[۴۵۲] ، ۲۰۰۴).
۲-۴-۲-۱۰- حمایتهای اجتماعی
کسب حمایت های اجتماعی از سوی خانواده و دوستان، از دیگر منابعی است که به افزایش رضایت از ازدواج می انجامد. بررسی ها نشان داده اند که خویشاوندان به منزله سدی در برابر عوامل تنیدگی را عمل می کنند(صیادپور، ۱۳۸۳).
۲-۴-۲-۱۱- طول ازدواج
یافته های تحقیقات از رابطه مثبت بین پیوندهای قدیمی و طولانی تر با رضایتمندی زناشویی حمایت می کنند. در مقایسه با پیوند زناشویی افراد میانسال، زوج های قدیمی سالم تر نشان دادند که : الف ) نیروی بالقوه کمتری برای برخورد و تعارض دارند و در عوض دارای پتانسیل بیشتری برای لذت جویی در مواردی چون فرزندان هستند. ب) اختلالات جنسی کمتری در منابع لذت بروز می دهند (قربانعلی پور، فراهانی، برجعلی و مقدس، ۱۳۸۴). بررسی اثر تعداد سالهای زندگی مشترک مبین سطوح بالای رضایت قبل از تولد فرزندان و بعد از ترک خانه توسط آنان و کاهش احساس رضایت از زندگی مشترک در خلال سالهایی است که فرزندان خانواده به مدرسه می روند. این یافته ها مبین فشاری است که از سوی فرزندان بر والدین تحمیل می شود ؛ فشاری که به کاهش رضایتمندی زناشویی می انجامد. یافته های محققان دیگر مبنی براحساس رضایت بیشتر در زوجهایی که مدت طولانی تری از ازدواجشان می گذرد ، با این نظر مطابقت دارد . هرچند این پژوهشگران نتیجه ی بدست آمده را بر مبنای گذار افراد از مراحل بحرانی اولیه زندگی ، سازش یافتن با شرایط جدید زندگی ، پذیرش اشتراک در زندگی و دستیابی به ثبات و استحکام بیشتر در روابط ، توجیه کرده و به شرایط سنی و وضعیت تحصیلی فرزندان اشاره نکرده اند . مطابقت بین یافته های آنان و میزان رضایتمندی زناشویی در خلال چرخه زندگی ، مشهود است(صیادپور، ۱۳۸۳).
۲-۴-۲-۱۲- فرزندان
در زمینه ی نقش فرزند یا فرزندان در ازدواج از دو منظر می توان نگریست : یکی اثر فرزند بر کیفیت روابط زناشویی والدین و دیگر، تاثیر روابط بر فرزندان. مرور فراتحلیلی توانگ ، کمپل و فاستر(۲۰۰۳) نشان داد که والدین رضایت زناشویی پایین تری را در مقایسه با غیر والدها گزارش می دهند. همچنین ارتباط منفی معناداری بین رضایت زناشویی و تعداد فرزندان وجود دارد . طبق نظر نیومن و نیومن(۱۹۹۲) قرار داشتن در مرحله اولیه یا انتهایی چرخه زندگی یکی از عوامل رضایت زناشویی است. یک علت این مساله آن است که رضایت زناشویی در طی سال ها فرزندپروری[۴۵۳] کاهش می یابد و بیشترین حد رضایت متعلق به قبل از تولد فرزندان و نیز پس از ترک منزل توسط آنهاست. در طول این دوره ها احتمال دارد رضایت زناشویی بیشتری محقق شود به دلیل اینکه همسران، وقت و انرژی بیشتری را برای فعالیت های مشترک به یکدیگر اختصاص می دهند و موقعیتهای تعارض برانگیز کمتری در زمینه اداره فرزندان وجود دارد. توجه به نقش کودکان در میزان رضایت از ازدواج، ما را با نتایج بررسی هایی مواجه می سازد که نشان می دهند وجود کودکان در پایداری ازدواج نقش موثری را ایفا می کند وتمایل به جلوگیری از مختل شدن روابط زناشویی را افزایش می دهد. با این ویژگی های کودکان مانند جنس و سن آنها اثر قابل توجهی بر تداوم زندگی زناشویی ندارند. در حالیکه تعداد مناسب فرزندان در میزان رضایت از ازدواج نقش موثری را ایفا می کند(صیادپور، فراهانی، برجعلی و مقدس،۱۳۸۳). رضایت زناشویی با تولد فرزندان روندی نزولی می یابد و زنان بیش از مردان آنرا احساس می کنند طوریکه ورود فرزندان توقعاتی را در پس می آورد که می تواند به تعمیق شکاف بین زوج منجر شود.
۲-۴-۲-۱۳- عملکرد جنسی[۴۵۴]
رابطه جنسی با رضایت مداوم از رابطه پیوند دارد. همسران رضایتمند، هم خوانی بیشتری میان فعالیت جنسی ای که خواهان آن هستند و فعالیت جنسی ای که تجربه می کنند، گزارش می نمایند. همچنین هم برای مردان و هم برای زنان، رضایت از رابطه جنسی به طور معناداری با سطح کارکرد خانواده ارتباط دارد. به عبارت دیگر، یک ویژگی دیگر زوج ها در خانواده های دارای کارکرد خوب این است که هر دو همسر از بدی های محبتی که میان آنها وجود دارد راضی هستند. همچنین نگرش مثبتی نسبت به نقش و اهمیت عملکرد جنسی در رابطه شان وجود دارد و در مورد موضوعات جنسی، باز و پذیرا هستند. موضوعات مهمی که در مورد آنها توافق وجود دارد عبارتند از کنترل زاد و ولد و توجه به نیازها ونگرش های جنسی طرف مقابل(ترکان، کلانتری و مولوی، ۱۳۸۵).
یکی از هدف های ازدواج، پاسخگویی به نیازهای جنسی است. متاسفانه برخی از افراد به دلایل گوناگون دچار ناتوانی های جنسی و سردمزاجی هستند و قادر به ارضای مطلوب نیازهای جنسی همسر خود نیستند. مشکلات و نارضایتی از رابطه جنسی در سال اول زندگی مشترک با افزایش احتمال طلاق در سال دوم مرتبط است. روابط جنسی در پنج سال اول زندگی زناشویی فاقد پیچیدگی است و مشکلات جنسی در این مرحله معمولا منشأ عاطفی ندارند بلکه بیشتر ناشی از شیوه های نا مناسب برقراری روابط جنسی است و با تولد فرزندان، نارضایتی جنسی با کاهش میل جنسی در زن شدت می گیرد( قربانعلی، پور فراهانی، برجعلی و مقدس، ۱۳۸۴).
۲-۴-۲-۱۴- ازدواج پیشین و وجود فرزند خوانده
تحقیقات نشان داده زوج هایی که برای نخستین بار ازدواج می کنند و افرادی که به دلیل از دست دادن همسر برای بار دوم ازدواج می کنند، بیش از زوج هایی که در آن، یکی از همسران مطلقه است، احساس رضایت می کنند و با آنکه میزان رضایت قبلی از زندگی زناشویی با رضایت فعلی افراد مرتبط نیست و هیچگونه همبستگی معناداری بین وقایع زندگی تنیدگی زای قبلی و رضایت فعلی وجود ندارد اما در صورتی که یکی از زوج ها صاحب فرزندی از زندگی پیشین خود باشند، وجود فرزند خوانده، امکان بروز مشکلات زناشویی را افزایش می دهد(صیادپور، ۱۳۸۳).
۲-۴-۲-۱۵- مهارت های ارتباطی[۴۵۵]
فرایند ارتباط، یعنی رساندن پیام به شخصی دیگر و یا درک دیگری می کوشد به ما بگوید، یک مهارت اجتماعی است که برای تمامی روابط انسانی از اهمیت بنیادی برخوردار است. در یک لحظه ی خاص، هر شخص چندید پیام ارسال می دارد. این پیام ها در قالب حالت چهره، آهنگ صدا، ارتباط چشمی، حالت بدن، فاصله میان گوینده و شنونده و سبک بیان کلمات ارائه می گردند(ساپینگتون، ۱۳۸۷). ارتباط، نقش مرکزی در ازدواج ایفا می کند به گونه ای که از لحاظ ویژگی های زناشویی مشخص شده است که ارتباط موثر و کارآمد میان زن و شوهر، مهم ترین جنبه ی خانواده های دارای عملکرد مطلوب می باشد(گریف[۴۵۶]، ۲۰۰۰).
ارتباط برای ازدواج رضایت بخش ضروری است. تحقیق در حوزه ارتباط به طور کلی نشان می هد که وقتی افراد با پیام های کلامی و غیر کلامی متناقض، مواجه می گردند، معمولا برای جنببه های غیرکلامی موجود در تعامل، اعتبار بیشتری قایل می شوند . در حقیقت، علائم غیر کلامی انتقال دهنده ی بیش از ۷۵ درصد اطلاعاتی است که افراد از دیگران دریافت می کنند(برنشتاین و برنشتاین،۱۳۸۲).
ارتباط نقش مرکزی در ازدواج ایفا می کند(بورلستون[۴۵۷] و دنتون[۴۵۸] ، ۱۹۹۷) به گونه ای که از لحاظ ویژگی های زناشویی، مشخص شده است که ارتباط موثر و کارآمد میان شوهر و همسر، از مهم ترین جنبه های خانواده های دارای عملکرد مطلوب می باشد(گریف، ۲۰۰۰).
بک و جونز(۱۹۷۲، به نقل از ساپینگتون،۱۳۸۷)، متوجه شدند که رایج ترین مشکل در ازدواج های نا آرام و پردرد سر همان ارتباط ضعیف است. به عبارت دیگر موضوعات ارتباطی ممکن است نگرانی ها و دل مشغولی های اولیه برخی زوج های مراجعه کننده برای درمان باشد.( قربانعلی پور، فراهانی، برجعلی و مقدس، ۱۳۸۴).
۲-۴-۲-۱۶- درک همسر
بک معتقد است که عدم درک متقابل، یکی از نخستین عوامل اختلاف در ازدواج است. نشانه های آن را اغلب در عبارتی نظیر نمی فهمم چرا چنین رفتاری دارد، مشاهده می کنیم. پس اگر افراد خواسته های همسرشان را بفهمند و آنها را به طریقی برآورده سازند، می توانند به بهبود روابط زناشویی خود کمک کنند( قربانعلی پور، فراهانی، برجعلی و مقدس، ۱۳۸۴).
۲-۴-۲-۱۷- آشنایی پیش از ازدواج
کیفیت آشنایی پیش از ازدواج موجب افزایش احساس افراد در زندگی زناشویی می شود(صیادپور، ۱۳۸۳).
۲-۴-۲-۱۸- روابط بین فردی
تغییرات خلقی و توجیه نادرست رفتارها از سوی همسران به تعارض بین آنها دامن زده و با ایجاد اختلال در روابط بین فردی، میزان رضایت زوج ها از زندگی مشترک را کاهش می دهد(صیادپور،۱۳۸۳).
۲-۴-۲-۱۹- رویدادهای زندگی
رویدادهای زندگی به تحولات رشدی و تغییر یافتن موقعیت هایی که زوجین باهم و یا بصورت فردی با آن مواجهه می شوند، اشاره می کند. به احتمال زیاد در دورانی که نرخ تغییر و حوادث استرس آور زندگی، زیاد می شود، مشکلات ارتباطی نیز بیشتر می شود. بنابراین مشکلات سیستم زوجی و خانوادگی با احتمال بیشتری در ضمن رویدادهای استرس زای قابل پیش بینی در چرخه ی زندگی خانوادگی، فوران می کند، مثلا آغاز دوره زناشویی، بارداری و فرزندپروری، موارد مشکل و مورد اختلاف در فرزندپروری، بیماری شدید یا مرگ فرزند یا خویشاوندان، دوره نوجوانی فرزندان، ترک کردن توسط فرزندان، خیانت و جدایی. بازنشستگی نیز یک انتقال عمده دیگر برای زوجین است که با آشفتگی در رابطه، همراه است(ترکان، کلانتری و مولوی، ۱۳۸۵).
۲-۴-۲-۲۰- ابراز عشق و محبت

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

You may also like...