فایل های دانشگاهی

برهان وجودی از نظر چهار متفکر ایرانی معاصر

دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی
گروه فلسفه
پایان‌نامه
برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته فلسفه
عنوان
برهان وجودی از نظر چهار متفکر ایرانی معاصر
(شهید مطهری، علامه جعفری، حائری یزدی، جوادی آملی)
استاد راهنما
دکتر محمد­رضا عبداله نژاد
استاد مشاور
دکتر مسعود امید
پژوهشگر
زهرا رضائی
تابستان ۹۲
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نام‌خانوادگی دانشجو: رضائی نام: زهرا
عنوان پایان‌نامه: برهان وجودی از نظر چهار متفکر ایرانی معاصر(شهید ­مطهری، علامه­ جعفری، حائری یزدی، جوادی آملی)
استاد راهنما: دکتر محمدرضا عبداله نژاد استاد مشاور: دکتر مسعود امید
مقطع تحصیلی: کارشناسی ارشد رشته: فلسفه تطبیقی دانشکده: ادبیات فارسی و زبانهای خارجی
دانشگاه: تبریز تاریخ فارغ‌التحصیلی: تابستان ۹۲ تعداد صفحه: ۱۵۰
کلید واژه‌ها:. برهان وجودی، برهان صدیقین، حمل اولی ذاتی، حمل شایع صناعی، ضرورت ذاتی، ضرورت ازلی
چکیده
در تاریخ اندیشه بشری، برای اثبات وجود خدا راه­ها و شیوه ­های گوناگونی ارائه شده است. در میان براهین عقلانی اثبات وجود خدا، برهان وجودی بحث­برانگیزترین آن­ها بوده است. لذا اندیشمندان غربی پس از طرح آن از سوی آنسلم به بحث و بررسی مسائل مربوط به آن پرداخته­اند و هرکس با تقریرهای متفاوتی سعی کرده است بهترین و کامل­ترین تقریر را بیان کند. ویژگی این نوع برهان این است که در آن از وسایطی چون حرکت، نظم و… استفاده نمی­ شود بلکه تنها ازطریق یک مفهوم ذهنی مثل مفهوم بزرگ­ترین و مفهوم کامل­ترین بر وجود واقعی آن استشهاد می­ شود. این برهان از هر­گونه مفهوم تجربی فراتر رفته و درنتیجه برهانی پیشینی است.
از زمان خود آنسلم، موافقان و مخالفان این برهان برای اثبات عقیده خود قلم فرسایی کرده ­اند. دکارت، مالبرانش، اسپینوزا و لایبنیتس از مدافعان این برهان و گونیلو، آکویناس و کانت از معروف­ترین ناقدان آن بوده ­اند. جوهر این نقدها این است که ازصرف تصور چیزی، نمی­توان به وجود عینی آن راه یافت. بااین­حال جذابیت این برهان چنان است­که حتی در عصر حاضر نیز بحث درباره آن در میان اندیشمندان رایج است و برخی با ارائه تقریرهای جدید، آن را تأیید کرده ­اند.
ما نتیجه ­گیری کرده­ایم که برهان وجودی با آن سابقه مفصلی که در غرب داشته، در میان فیلسوفان اسلامی چندان مورد توجه قرار نگرفته است. این برهان ریشه اسلامی ندارد هرچندکه در میان اندیشمندان اسلامی تقریر غروی اصفهانی و علامه جعفری شبیه برهان وجودی آنسلم است. از میان این متفکران، علامه جعفری و حائری یزدی این برهان را می­پذیرند و در مقابل شهید مطهری و جوادی آملی این برهان را نمی­پذیرند.

 

 

 

فهرست مطالب
عنوان صفحه
مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………….۱
فصل اول: برهان وجودی در فلسفه غرب
بخش اول: دسته­بندی براهین اثبات وجود خدا………………………………………………۸
۱)براساس ابزارهای شناخت خدا ………………………………………………………………………………………۸
۲)بر­اساس رابطه سالک، مسلک و مقصد…………………………………………………………………………….۹
۳)براساس لمّی (پیشینی) و انّی (پسینی) بودن………………………………………………………………………..۹
۱-۳٫ برهان جهان­­شناختی…………………………………………………………………………………………..۹
۲-۳٫ برهان غایت­شناختی…………………………………………………………………………………………۱۱
۳-۳٫ برهان اخلاقی…………………………………………………………………………………………………۱۲
۴-۳٫ برهان وجودی………………………………………………………………………………………………..۱۴
بخش دوم: برهان وجودی……………………………………………………………………………۱۴
۱) معرفی اجمالی برهان وجودی…………………………………………………………………………………………..۱۴
۲) برهان وجودی آنسلم………………………………………………………………………………………………………۱۵
۱-۲٫ تمایز برهان وجودی از دیگر براهین……………………………………………………………………۱۷
۲-۲٫ دو صورت برهان وجودی آنسلم………………………………………………………………………..۱۷
۳-۲٫ انتقاد گونیلو بر استدلال آنسلم و پاسخ آنسلم به آن……………………………………………….۲۰
۴-۲٫ نقدآکوئیناس بر استدلال آنسلم………………………………………………………………………….۲۲
۳) برهان وجودی دکارت……………………………………………………………………………………………………۲۴
۱-۳٫ دو تقریر دکارت از برهان وجودی………………………………………………………………………۲۶
۲-۳٫ انتقاد کاتروس بر استدلال دکارت و پاسخ دکارت به آن…………………………………………۲۹
۳-۳٫ انتقاد گاسندی بر استدلال دکارت و پاسخ دکارت به آن…………………………………………۲۹
۴) مقایسه بین برهان وجودی آنسلم با تقریر دکارت…………………………………………………………………۳۰
۵) تقریر معاصرین دکارت از برهان وجودی ………………………………………………………………………….۳۱
۶) انتقاد هیوم بر برهان وجودی……………………………………………………………………………………………..۳۵
۷) انتقاد کانت بر برهان وجودی……………………………………………………………………………………………۳۶
۸) بحث­های معاصر درباره برهان وجودی……………………………………………………………………………….۳۹
فصل دوم:جایگاه برهان وجودی در فلسفه اسلامی و نظرمتفکران اسلامی درباره آن
بخش اول: جایگاه برهان وجودی در فلسفه اسلامی…………………………………………….۴۳
۱) انواع براهین اثبات وجود خدا……………………………………………………………………………………………۴۳
۲) ارزیابی میزان قرابت برهان صدیقین با برهان وجودی…………………………………………………………….۴۶
۱-۲٫ تقریر ابن سینا از برهان صدیقین………………………………………………………………………….۴۷ ۲-۲٫ تقریر صدرالمتألهین از برهان صدیقین………………………………………………………………….۴۸
۳-۲٫ تقریر ملاهادی سبزواری از برهان صدیقین…………………………………………………………..۴۹
۴-۲٫ تقریر علامه طباطبایی از برهان صدیقین……………………………………………………………….۵۰

 

 

 

You may also like...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *