مقاله رایگان درباره فناوری اطلاعات، تکنولوژی اطلاعات، سازمانهای دولتی، عوامل موفقیت

دانلود پایان نامه

بلکه به سرعت در حال تأثیرگذاری بر روی الگوهای زندگی، روش تحقیق آموزش، مدیریت، حمل و نقل، مسایل امنیتی و دیگر زمینههای زندگی انسان است، لذا فناوری اطلاعات در حدود دو دهه قبل پا به عرصه میدانهای علمی و صنعتی گذاشته و امروز به عنوان یک تخصص میان رشتهای با تلفیق علوم ریاضی، اطلاعات و اطلاع رسانی و مخابرات در فهرست تکنولوژی نوین جهان قرار گرفته است (احمدی و عراقی، 1382: 1). فناوری اطلاعات به سرعت در حال گسترش و دگرگونی است، و میلیاردها دلار درآمد هر ساله عاید شرکتهای میشود که در این بخش فعالیت دارند، بنابراین با فناوری جدید، سازمان میتواند خیلی سریع با افراد و شرکتهای مختلف در اقصا نقاط جهان ارتباط برقرار ساخته و به مبادله تجاری بپردازد، ضمن اینکه فناوری اطلاعاتی مرزهای زمانی و مکانی را در هم میریزد و به طوری که با استفاده از پست الکترونیک و کنفرانس کامپیوتری، عدهای میتواند روی یک پروژه کار کنند و لزومی ندارند در یک محیط گرد هم آیند (صرافی زاده و پناهی،1384: 381).
به بیان سادهتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات را میتوان فناوریها و ابزارهایی که افراد آنها را برای تفهیم، توزیع و گردآوری اطلاعات و ارتباط داشتن با دیگران (اعم از افراد، گروهها و یا سازمانها)، از طریق رایانهها و شبکههای رایانهای مرتبط به هم به کار میگیرند، تعریف کرد. فناوری اطلاعات و ارتباطات رسانهای است که از فناوریهای رایانهای و ارتباطات، برای جریان و تبدیل اطلاعات استفاده میکند.
فناوری اطلاعات و ارتباطات، به هر دو فناوری اطلاعات و رایانه اطلاق میشود. فناوری اطلاعات شامل هرگونه تجهیزات و سیستمهای اتصال داخلی (سیستمهای فرعی) این تجهیزات که شامل هر اشکال فناوری استفاده شده در ایجاد، ذخیره، ساماندهی، مدیریت، جابجایی، نمایش، تعویض، تبادل، انتقال یا دریافت اطلاعات، به هر شکل ممکن آن میشود. اطلاعات ممکن است به اشکال مختلف از جمله: دادههای تجاری، مکالمات همراه با صدا، تصاویر ثابت و متحرک، نمایشهای چند رسانهای و غیره باشد. اصطلاح ارتباطات به سیستمی از نمادها و مفاهیم مشترک که افراد را در یک گروه، جامعه یا فرهنگ متحد میکند، اطلاق می شود. لغت ارتباطات به فناوری اطلاعات افزوده شده تا مفهوم شبکهای استفاده از فناوری اطلاعات را تداعی کند (مظلومی،1383: 15).

2-3-6- اهمیت و مزایای فناوری اطلاعات و ارتباطات

مزایای کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات، شامل این موارد میباشد:
در دسترس بودن اطلاعات مورد نیاز در هر زمان و مکان
مدیریت منابع اطلاعاتی
افزایش سطوح امنیت اطلاعات
ارائه و یکپارچهسازی خدمات در راستای اهداف و استراتژیها
افزایش میزان بهرهوری
برخی دیگر از مطالعات نیز به نقش فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی در افزایش سطح اطلاعات و آگاهی شهروندان تأکید داشته و بر این باورند که فناوریهای پیشرفته اطلاعاتی و ارتباطاتی، به ویژه اینترنت، حجم بیکرانی از اطلاعات را در زمان کم و با هزینه ناچیز در اختیار کاربران خود قرار میدهند و همچنین با از میان برداشتن فواصل جغرافیایی، قابلیت ارتباط افراد با تواناییهای مختلف در مکانها مختلف را برای انسان ها به ارمغان آوردهاند که در نتیجه منجر به افزایش سطح عمومی اطلاعات شهروندان و در نهایت، ارتقای سطح دانش و آگاهی ایشان میشود (پردانا،2010به نقل از پیران نژاد،1392: 3).
همچنین فناوریهای اطلاعات و ارتباطاتی به مدد امکانات ارتباطی پیشرفته خود، منجر به افزایش ارتباطات بین افراد در سطح جوامع شده است. برای نمونه میتوان به انواع ارتباطات تلفنی اشاره کرد که میزان ارتباطات را در بین افراد به شدت افزایش داده است. همچنین فناوریهای مذکور از طریق فضای مجازی (به ویژه اینترنت) و ایجاد شبکههای اجتماعی، زمینه افزایش تعاملات بین افراد را بیشتر کرده است و نکته جالب توجه این که به باور صاحب نظران علوم اجتماعی، افزایش میزان برقراری ارتباطات و تعامل در بین افراد، نقش به سزایی در سلامت روانی جامعه و همچنین تأثیرات مثبتی در افزایش سطح آگاهیهای اجتماعی ایفا میکند که بیان کننده تأثیرات سازنده گسترش و نفوذ فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطاتی در افزایش میزان اطلاعات و آگاهی شهروندان جوامع، به منزله یکی از عوامل مهم توسعه اجتماعی است (پیران نژاد،1392: 5).

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه درموردباغ ایرانی، حوزه آموزش، عوامل فرهنگی

2-3-7- عوامل موفقیت و شکست کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در سازمانهای دولتی ایران

در یک پژوهش انجام شده در مجموع37 عامل در موفقیت و شکست کاربرد فناوری اطلاعات در سازمان های دولتی ایران تشخیص داده شد. به 20 عامل از این عوامل در پژوهشها و مطالعات پیشین اشاره شده بود و 17عامل دیگر در این پژوهش ارائه گردید. در این میان 10 عامل دارای تأثیری دوسویه میباشند. به این معنا که وجود آنها باعث موفقیت و نبود آنها باعث شکست کاربرد فناوری اطلاعات میباشد. عوامل دیگر تأثیری یک سویه دارند. این عوامل یا کاملاً به موفقیت یا کاملاً به شکست مربوط میشوند، یا اینکه وجود آنها بر یکی تأثیری کلیدی دارد اما نبود آنها بر دیگری تأثیری اندک میگذارد. تعداد عوامل موفقیت نیز 14 و تعداد عوامل شکست سه عامل بودهاند.
جدول2-3، عوامل کلیدی مؤثر بر کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در سازمانهای دولتی ایران را در6دسته عوامل انسانی، عوامل ساختاری، عوامل محیطی، نقش مدیریت ارشد، ظرفیت برنامهریزی و ظرفیت تغییر نشان می‌دهد.

جدول 2-3: دستهبندی
عوامل کلیدی مؤثر بر کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات
عوامل انسانی
عوامل ساختاری
آگاهی مدیریت ارشد سازمان (م/ش)*
وجود نگرش مثبت (م)
مشاهدهپذیری (م)
قابلیت استفاده (م)
ثبات مدیریت ارشد (م/ش)
جایگاه سازمانی فناوری اطلاعات (م/ش)
ثبات تیم مجری (م/ش)
وجود فرد مسئول (م)
مشخص نبودن فرایندهای کسب و کار (ش)
عوامل محیطی
نقش مدیریت ارشد
یادگیری میان سازمانی (م)
قوانین و مقررات مناسب (م)
مشاوران واجد شرایط (م)
حمایت و پشتیبانی (م/ش)
درگیری مستقیم (م)
ظرفیت برنامه ریزی
ظرفیت تغییر
برنامه جامع فناوری اطلاعات (م/ش)
تخصیص منابع مالی (م/ش)
تناسب و همخوانی با نیازها (م/ش)
تناسب و همخوانی با هدفها (م)
تناسب و همخوانی با استراتژیها (م)
اولویت (م)
توان مدیریت تغییر (م/ش)
آموزش کاربران (م/ش)
کنترل پروژهها (م)
نظام انگیزشی پشتیبان (م)
واحدبندی پروژهها (م)
مدیران پروژه فاقد کفایت (ش)
نبود ساز و کار کاربردی کردن طرحها (ش)
*م: عامل موفقیت/ ش: عامل شکست منبع: (مشایخی و همکاران،1384: 209)

2-4- فناوری اطلاعات و ارتباطات و ارتباطات بین سازمانی

ارتباطات به عنوان یک عامل کلیدی در موفقیت یا شکست در سازمان مطرح میشود. حضور فناوری اطلاعات، بهره وری و ارتباطات تصمیم گیری را ارتقا بخشیده است، به کارگیری فناوری اطلاعات در سازمان، نه تنها یک انتخاب بلکه یک ضرورت مهم به حساب می آید؛ زیرا امروزه از یک سو، شرط انجام هرکار و برقراری هر نوع ارتباط، به شدت به تکنولوژی اطلاعات و ابزارهای آن وابسته است؛ از سوی دیگر، فناوری اطلاعات در مقایسه با روشهای قدیمی انجام کار باعث افزایش سرعت و کیفیت امور نیز شده است. این امر میتواند سرعت و میزان موفقیت سازمان را در میدان رقابت افزایش دهد (صفری و همکاران،1391: 116).
استفاده از فناوری اطلاعات در انجام وظایف تکراری و عادی مانند ارتباط بین بخشهای مختلف سازمان و گردآوری و انتقال دادهها، سازمان میتواند تلاش خود را بر استفاده از فناوری اطلاعات در تحقق اهداف مهمتر در زمینه بهبود کیفیت متمرکز کند. در سازمانهای دولتی، بحث فناوری اطلاعات به گونهای فعالیتهای سازمان را تحت تاثیر قرار داده است که با استفاده از این فناوری، ارائه بسیاری از خدمات تسهیل شده، مشتری یا ارباب رجوع میتواند با سهولت بیشتری نسبت به گذشته از خدمات این سازمانها بهره مند شوند. کارکنان سازمان نیز به واسطه امکاناتی که فناوری اطلاعات برای آنها فراهم میسازد، میتواند بهتر از گذشته به انجام وظایف خود بپردازند. انتظار میرود ابزارهای مانند فناوری اطلاعات که تبادل اطلاعات را تسهیل میکنند، باعث ایجاد ارتباطات اثربخشتر بین عوامل اطلاعات گیرنده و عناصر اطلاعات دهنده شوند. فناوری اطلاعات یکی از پدیدههای موثر و مهم در ارتقای توانایی سازمانها و موسسههاست. بهرهگیری از فناوری اطلاعات همواره به ارتقای کیفی سطح خدمات و تولیدات در سازمانها منجر میشود. ویژگی موثر فناوری، سرعت، دقت، ارتقای کیفیت، کنترل صحت، اعتبار فعالیت و برخی از عوامل دیگر است. برای بهرهگیری از فناوری اطلاعات در سازمانها باید توجه داشت که همواره اهمیت آن باید تبیین شود و نقش اساسی آن مورد پذیرش قرار گیرد. در واقع باید به عناصر مهمی در بررسی و تحلیل کاربرد فناوری اطلاعات عنایت کرد که میتواند به شناخت بهتر و در نهایت به ارتقای کیفیت بهرهگیری از آن در سازمان منجر شود. توجه به این عوامل مهم در واقع شرایط مناسبی برای بسترسازی و استفادهی بهینه از فناوری مهیا میسازد و از ابعاد نظری به مدیریت کمک میکند تا بتواند به نحوه مناسبتری به انتخاب دست زند (مومنی،1380: 433).
امروزه سازمانها برای دستیابی به اهداف خود، به شکل روزافزونی به فناوری اطلاعات وابسته شدهاند. این مورد باعث افزایش نیاز به “خدمات فناوری اطلاعات” به عنوان واسطهای برای دستیابی به اهداف کسب و کار شده است؛ همچنین اهداف آن، نیاز و انتظارات مشتری را فراهم میسازد (رازقی و همکاران ،1389: 120).
امروزه رشد روزافزون فناوری اطلاعات به گونهای غیر قابل انکار بر زندگی روزمره جوامع مختلف تأثیر گذاشته است. به بیانی دیگر، تأثیر این فناوری بر ابعاد زندگی به گونهای است که دیگر نمیتوان مفاهیمی نظیر توسعه پایدار و اقتصاد دانایی محور را از این واژه مجزا دانست. آنچه مسلم است، با توسعه هرچه سریعتر فناوری اطلاعات و ارتباطات27 در جوامع مختلف، بهرهوری نیروی کار و رفاه عمومی جامعه افزایش یافته و در سرمایه گسترش فناوری اطلاعات فرصتهای شغلی جدیدی ایجاد میشود. فناوری اطلاعات به عنوان زیرساختی جدید، توجه زیادی را به تأثیر خود در سازمانها جلب کرده است. این زیرساخت که عموماً به صورت بهرهبرداری جمعی از دستگاههای الکترونیکی، ارتباط از راه دور، نرم افزار، ایستگاههای کامپیوتری نامتمرکز و رسانههای یکپارچه تعریف میشود، بر سازماندهی فاصلههای مکانی و به طبع آن، بر دیگر سیستمها اثر عمیقی بر جای گذاشته است (موسوی،1386: 458).
استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات اثر مثبت بر همکاری داشته و سازمانها را قادر میسازد تا بهتر بتوانند همکاری را شکل دهند. هر چه فرآیندهای همکاری کاراتر و اثربخش تر باشند باعث بیشتر شدن آنها شده، و این امر ساختارهای جدید همکاری را به دنبال خواهد داشت. با توجه به اینکه استفاده از تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات هزینههای هماه
نگی را کاهش میدهد این امر منجر به انتقال و تغییر ساختارها در جهت تأسیس شرکتهای کوچکتر میشود. تأمین منابع از سازمانهای خارجی و نیز افزایش این گونه سازمانها، از اثرات کاربرد تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات میباشد. ذیلاً تأثیر استفاده از تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات با توجه به جنبههای مختلف ساختارهای هماهنگی بیان میشود.
استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات باعث متمرکز شدن ساختارهای هماهنگی میشود. اگرچه استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات هزینههای هماهنگی را پایین میآورد اما در عوض پیچیدگی هماهنگی را افزایش میدهد در نتیجه استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات، از فرایندهای هماهنگی بیشتری استفاده می‌شود زیرا به علت فعالیتهای ارتباطی زیاد، سازمانهای زیادی دخیل میشوند و برای تصمیمگیری از اطلاعات بیشتری استفاده میکنند. یکی دیگر از نتایج استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات، انبوهی اطلاعات در دسترس است. اینترنت نمونه بارز این امر است. انبوهی اطلاعات، پیدا کردن اطلاعات درست را مشکل می‌کند که این امر بالاخره ساختارهای غیرمتمرکز

مطلب مشابه :  منابع پایان نامه ارشد با موضوع، هستیم:، تسهیلی

Author: yazoa

دیدگاهتان را بنویسید