دانلود پایان نامه رشته حقوق درباره اقدامات تروریستی

دانلود پایان نامه

مناسب برای ارتکاب جرم می باشند. این فرصتها ممکن است بر اثر غفلت و سهل انگاری اشخاص حقیقی یا حقوقی، عدم برنامه ریزی درست برای پیشگیری از جرم یا دیگر عوامل به وجود آید. از همین روی اقدامات پیشگیرانه متنوع و متعددی برای پیشگیری از وقوع جرایم ارائه گردیده و اندیشمندان غالباً در تعریف پیشگیری از جرم به ابعاد خاصی از این اصطلاح توجه می نمایند.
اهمیت و ضرورت پیشگیری در خصوص تروریسم دوچندان می باشد؛ زیرا وقوع این جرم اثرات و تبعات وخیمی را در جامعه به دنبال دارد. آنچه که در اینجا می بایست مورد توجه واقع شود بررسی دقیق مفهوم، مبانی و پیشینه پیشگیری وضعی و تروریسم می باشد. این فصل که به نوعی فصل تمهیداتی تلقی می گردد به تبیین مطالب فوق الذکر می پردازد.

مبحث اول: مفهوم تروریسم و پیشگیری وضعی
اصطلاحاتی از قبیل ترور، تروریسم، پیشگیری و پیشگیری وضعی همواره مورد توجه حقوقدانان، جرم شناسان، سیاست مداران، جامعه شناسان و روان شناسان بوده است و هر یک از نگاه خود به تجزیه و تحلیل این مفاهیم پرداخته اند. در این مبحث تا حد ممکن به بررسی مفهوم تروریسم و پیشگیری وضعی و مقایسه تروریسم با جرایم مشابه پرداخته می شود تا با شناخت دقیق این مفاهیم بتوانیم موضوع مورد نظر یعنی پیشگیری وضعی از تروریسم را بهتر تبیین نماییم.

گفتار اول: مفهوم تروریسم
با اینکه پیشینه اقدامات تروریستی به اندازه عمر بشر طولانی است و این جرم از جمله پدیده های حقوقی است که در سطح وسیعی مورد کنکاش و تحقیات علمی در ابعاد مختلف و مذاکرات گوناگون در سطوح ملی و بین المللی قرار گرفته، نه تنها هیچ گاه درباره تعریف آن اتفاق نظر وجود نداشته بلکه بعضاً معانی متعارضی نیز به آن نسبت داده شده است. علاوه بر این تعاریف ارائه شده نیز عموماً نمی توانند تمامی اقدامات تروریستی را پوشش دهند و در نتیجه به گونه های خاص آن محدود می گردند.
دلیل این تکثر و تشتت آراء این است که تروریسم علاوه بر اینکه دارای ابعاد گوناگونی از جمله سیاسی، اجتماعی، فلسفی، حقوقی و اشکال متنوعی از جمله تروریسم هسته ای، دریایی، هوایی، شیمیایی و … می باشد، دارای مفهومی نسبی نیز می باشد. زیرا اعمال تروریستی دارای ارتباط زیادی با منافع اشخاص و دولت هاست و هر شخص با در نظر گرفتن منافع خود اقدام به ارائه تعریف از این پدیده حقوقی می نماید.
در این قسمت به دنبال آن نیستیم که تعریفی جامع و مانع از تروریسم ارائه نماییم زیرا ارائه چنین تعریفی به نظر غیر مقدور می رسد. اما از آنجا که شناسایی اقدامات تروریستی و عوامل آن مستلزم ارائه تعریفی از این پدیده می باشد، برای پرداختن به موضوع تحقیق ناگزیریم که مفهوم تروریسم را هر چند به نحو اجمالی از نظر واژه شناسی و اصطلاحی مورد بررسی قرار داده و به ارائه دیدگاه های صاحب نظران و بیان اقداماتی که به منظور رسیدن به تعریف تروریسم در سطح بین المللی صورت گرفته و همچنین معیار ها و عناصری که در تشخیص مصادیق تروریسم به ما کمک می کند، بپردازیم.
بند الف: مفهوم لغوی
«تروریسم» که از زبان فرانسوی به زبان فارسی راه یافته است، از ریشه لاتین کلمه «ترور» به معنای ترس و وحشت شدید است. در لغت فرانسوی ترور را ترس یا نگرانی شدید که اغلب از تهدید مبهم و نامأنوس و غیرقابل پیش بینی ناشی می گردد تعریف کرده اند. فرهنگ وبستر نیز ترور را «استیلای ترسی مهیب» تعریف کرده است.
پسوند «ایسم» در زبان انگلیسی کاربردهای گوناگونی دارد و در تروریسم مشخصاً در معنی رفتار، عمل، اقدام و کردار به کار برده شده است. بنابراین تروریسم را می توان از نظر لغوی به ایجاد ترس و وحشت شدید معنی کرد.
در زبان فارسی برای ترور و تروریست معادل سازی نشده است. در لغت نامه دهخدا آمده است: «ترور در زبان فارسی به معنی قتل سیاسی به وسیله اسلحه متداول شده است …و این کلمه در فرانسه به معنی وحشت و خوف آمده … و تروریسم به اصل حکومت وحشت و فشار اطلاق می شود».
برخی از نویسندگان بین مفهوم دو واژه ترور و تروریسم قائل به تفکیک می شوند. برای مثال فردریک هاکر بر این باور است که ترور از جانب حکومتها، روسا، دیکتاتورها و قدرتمندان از بالا از طریق ایجاد ترس و ارعاب برای کنترل زیردستان اعمال می گردد در حالی که تروریسم از پایین از سوی شورشیان، معترضین و انقلابیون برای ایجاد ترس و وحشت در جهت دستیابی به اهدافشان صورت می پذیرد. این در صورتی است که این دو واژه در اغلب زبان های دنیا به یک معنا و در مفهومی مترادف به کار برده می شود و اکثر نویسندگان بین این دو واژه تفکیکی قائل نمی شوند. از جمله توماس ثورنتون، مفهوم ترور را یک اقدام نمادین با توسل به وسایل و شیوه های غیر معمول همراه با استفاده از خشونت یا تهدید، به منظور تأثیرگذاری بر رفتار سیاسی می داند، بدون آنکه برای تروریسم معنی متمایزی قائل باشد.
بند ب: مفهوم اصطلاحی
تروریسم از دیدگاه سیاسی، اجتماعی، حقوقی و غیره بررسی شده و تعاریف گوناگونی از آن به عمل آمده است. لیکن تا کنون تعریف جامع و واحدی از آن مورد توافق تمامی صاحب نظران قرار نگرفته است.
تعاریفی که از تروریسم ارائه شده را می توان در سه گروه ذیل جای داد:
1_تعاریف فهرستی یا مصداقی
2_تعاریف کلی
3_تعاریف ترکیبی.
گروه نخست از تعاریف بدون اینکه به ماهیت و عناصر اقدامات تروریستی بپردازند، صرفاً به بیان مصادیق تروریسم می پردازند. رسانه های غربی از این تعاریف بیشتر استفاده می کنند.
گروه دوم با در نظر نگرفتن جزئیات و مصادیق پدیده تروریسم به ارائه تعاریفی کلی بسنده می کنند. به همین دلیل تشخیص اینکه اقدامی خاص تروریستی می باشد یا خیر بر اساس این تعریف دشوار می باشد.
گروه سوم از ترکیب تعریف های فهرستی و کلی تعریفی تازه به دست می دهند و عموماً از تعاریف پیشین دقیق تر و روشن تر می باشند.
در معنای اصطلاحی دایره المعارف لاروس عبارت ترور را اینگونه تعریف نموده: «ایجاد هراس در توده مردم یا گروهی از مردم به منظور درهم شکستن مقاومتشان، یا پیشبرد فرایند سیاسی بر پایه این ترس از طریق بکارگیری اقدامات حاد و خشونت بار».
در حقوق ایران توجه چندانی به جرم انگاری و تعریف پدیده تروریسم، به عنوان یک جرم مستقل، معطوف نگردیده است. صرفاً در سال 1382 لایحه مبارزه با تروریسم از طرف دولت به مجلس شورای اسلامی ارسال شد اما به تصویب نرسید. بر اساس ماده یک لایحه مذکور تروریسم اینگونه تعریف شده است: «ارتکاب یا تهدید به ارتکاب جرایم و اقدامات خشونت آمیز از طریق به وحشت افکندن مردم جهت تأثیرگذاری بر خط مشی، تصمیمات و اقدامات دولت جمهوری اسلامی ایران، سایر کشورها و سازمان های بین الدولی، جرم تروریستی محسوب می شود.». هرچند این تعریف در حد یک تعریف پیشنهادی به قوه مقننه ارزش دارد، در عین حال با این اشکال اساسی روبروست که صرفاً به عملیات تروریستی که با ایجاد ترس و وحشت عمومی قصد تأثیرگذاری بر خط مشی دولت ایران یا سایر دولت ها را دارند، توجه دارد و مصادیق دیگر را مدنظر قرار نداده است.
مفهوم حقوقی کلمه تروریسم در برخی قوانین جزایی به صراحت ذکر شده است. بعنوان نمونه، در قانون جزای فرانسه به عمل مجرمانه ای اطلاق شده است که «بصورت فردی یا جمعی و با توسل به رعب و وحشت و با قصد بر هم زدن شدید نظم عمومی، ارتکاب می یابد». در این تعریف 3 عنصر مهم نهفته است:
1-استفاده از خشونت (و نیز تهدید به استفاده از خشونت)
2-هدف ایجاد رعب و وحشت و بر هم زدن امنیت، اگرچه الزاماً جماعت مورد نظر دچار ترس و وحشت نگردند
3-ایجاد فضای سیاسی متشنج از طریق بی ثبات کردن نظم عمومی.
در کشور انگلستان بر اساس قانون تروریسم سال 2000 انجام کاری که متضمن ایراد خشونت شدید علیه یک فرد یا خسارت شدید نسبت به اموال باشد، به خطر انداختن حیات فرد، ایجاد خطر شدید نسبت به سلامت یا امنیت تمام یا بخشی از مردم یا تهدید به خشونت برنامه ریزی شده برای اثرگذاری بر حکومت یا ترساندن تمام یا بخشی از مردم عمل تروریستی دانسته شده است. البته با این قید که در هر دو مورد انجام اعمال مذکور یا تهدید به چنین اعمالی می بایست به منظور پیشبرد یک منظور سیاسی، مذهبی یا ایدئولوژیک باشد.
از منظر اسناد بین المللی نیز می توان به ردیف های (الف) و (ب) بند 1 ماده 2 « کنوانسیون بین المللی مبازره با تأمین مالی ترویسم » اشاره نمود. این ردیف ها اعمال ذیل را عمل ترویستی محسوب می دارند:
الف) ارتکاب عملی که طبق هر یک از کنوانسیون های پیوست کنوانسیون مذکور جرم شناخته شده است.
ب) ارتکاب هر عمل دیگری به منظور قتل یا ورود لطمه جسمی جدی به یک شهروند یا شخصی که مشارکت فعالی در درگیری مسلحانه ندارد و هدف از ارتکاب چنین عملی، ماهیتاً یا براساس شرایط مربوط، ارعاب جمعیت یا وادار نمودن یک حکومت یا یک سازمان بین المللی به انجام یا خودداری از انجام هر عمل باشد.
سازمان ملل متحد نیز در سال 1992 در یک تعریف غیر رسمی اینگونه به تبیین ماهیت تروریسم پرداخته است: «یک شیوه مشتاقانه یا رغبت انگیز در ارتکاب خشونت مکرر توسط افراد، گروه ها یا دولت ها بصورت مخفیانه در جهت نگرش فکری خاص، مجرمانه یا سیاسی. در اینجا قربانیان اصلی خشونت، در مقایسه با آدم کشی، آماج اصلی محسوب نمی شود».
هر چند به دلایل پیش گفته ارائه تعریفی واحد از تروریسم غیر ممکن به نظر می رسد اما تقریباً همگان در تعریف خود بر عناصر تهدید، اجبار و خشونت برای ایجاد رعب و وحشت، به منظور دست یابی به اهداف غیر قانونی تأکید نموده و تروریسم را تهدیدی علیه صلح و امنیت بین المللی تلقی نموده اند.
بطور کلی و به نحو اجمالی می توان با بررسی تعاریف ارائه شده در خصوص تروریسم عناصر و ویژگی های ذیل را در مورد این جرم استخراج نمود: 1-سیاسی 2-روان شناختی 3-خشونت آمیز 4-پویا 5-مدبرانه 6-رسانه ای بودن.
1-سیاسی: یک اقدام تروریستی، اقدامی سیاسی نیز محسوب می شود زیرا غالباً به منظور تأثیر گذاری سیاسی ارتکاب می یابد.

2-روان شناختی: نتایج پیش بینی شده اقدامات تروریستی، تأثیر روان شناختی به دنبال دارد. تروریست ها مخاطبان و نه قربانیان واقعی شان را هدف قرار می دهند. ممکن است مخاطب این اقدامات، همه مردم، بخش خاصی از جامعه (مانند اقیلیت های قومی) یا نخبگان تصمیم ساز در جامعه سیاسی، اجتماعی یا نظامی باشند.
3-خشونت آمیز: هدف از قهر و غلبه و تخریب، تأثیر گذاری است حتی اگر نتایج یا خسارات به بار آمده نتیجه عملیات تروریست ها نباشد، تهدید یا خشونت بالقوه ایجاد شده تأثیر خود را خواهد گذاشت.
4-پویایی: گروه های تروریستی به تغییر و تحول و تحرکات سیاسی نیازمندند. اما از آنجا که دیدگاه های انتقادی شدیدی دارند، همواره سرسختانه ترین مواضع را اتخاذ می کنند.
5-مدبرانه: تروریسم یک اقدام از پیش طراحی شده و هدفمند برای تحقق اهداف مشخص است. این حربه بطور منطقی بکار گرفته می شود و از تاکتیک های گزینشی خاصی برخوردار است و به هیچ وجه نمی توان آن را تصادفی دانست. برخوداری از امکانات و پشتیبان های مستقر قدرتمند این امکان را به تروریست ها می دهد تا یک برنامه ریزی حتی طولانی مدت برای خود داشته باشند.
6-رسانه ای بودن: تروریست ها در جهت اهدافی که دنبال می کنند عمداً به نحوی مرتکب اقدامات تروریستی می شوند یا تهدید به ارتکاب آنها می کنند که سریعاً در میان جامعه مورد نظرشان انعکاس خبری داشته باشد و تأثیر دلخواهشان را بر مخاطبان بگذارد. لذا رسانه ها ابزار قدرتمند و مؤثری برای تروریست ها محسوب می شوند.

مطلب مشابه :  منابع مقاله با موضوعنیازهای اجتماعی

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

یکی از جامع ترین تعاریفی که از طرف حقوقدانان ارائه شده، تعریفی است که دکتر آشوری در کتاب دانشنامه سیاسی آورده است. بر اساس این تعریف: «ترور … به معنای هراس و هراس افکنی است و در سیاست به کارهای خشونت آمیز و غیر قانونی حکومت برای سرکوب مخالفان خود و ترساندن آنها به کار می برند، ترور می گویند و نیز کردار گروههای مبارزی که برای رسیدن به هدف های سیاسی خود دست به کارهای خشونت آمیز و هراس انگیز می زنند ترور نامیده می شود. بنابراین تعریف، ترور و تروریسم روشی است که هم حکومت و هم گروه های سیاسی مخالف حکومت برای هراس افکنی و ترساندن طرف مقابل به کار می گیرند. ترور به معنای کشتار سیاسی به کار می رود و کسانی را که به کشتار سیاسی دست بزنند ترورگر (تروریست) خوانند».
در پایان این قسمت باید اذعان داشت که در زمینه تروریسم تا کنون بیش از ده ها نشست، صدها کتاب و هزار ها مقاله ارائه شده است. سازمان های جهانی و منطقه ایی چون سازمان ملل، اتحادیه اروپا ،شورای اروپا، کنفرانس سران کشورهای عرب و… اسناد زیادی را در این زمینه به تصویب رسانده اند. به اینها باید قوانین داخلی کشور ها مانند قانون 9 سپتامبر 1968 فرانسه و یا قانون ضد تروریسم انگلستان را نیز افزود. با این وجود معضل نظری در خصوص تبیین مفهوم تروریسم همچنان پابرجاست.

گفتار دوم: مقایسه تروریسم با جرایم مشابه
ترویسم ابعاد مختلفی دارد و از ابعاد مختلف مورد مطالعه قرار گرفته است. هر گاه در بیان اوصاف و ویژگی های تروریسم به بعد خاصی از آن، بیش از جهات دیگر آن توجه شود و یا وزن بیشتری به یکی از خصوصیات آن داده شود ممکن است تروریسم با جرایم دیگر مشتبه گردد. از جمله عناوین و اوصاف مجرمانه ای که امکان مشتبه شدن آنها با جرم تروریسم وجود دارد، عبارتند از : جرم محاربه، جرایم سازمان یافته و جرایم سیاسی. باید کوشید تا ضمن شناخت هر یک از این جرایم و اوصاف مجرمانه، شباهت ها و تفاوت های آن ها مورد توجه قرار گیرد تا تصویر کامل تری از مفهوم تروریسم حاصل گردد.
بند الف: محاربه
در تعریف محاربه بین فقهای امامیه و فقهای اهل سنت اختلاف نظر وجود دارد. فقهای اهل سنت اغلب محاربه را منحصر به سلاح کشیدن به قصد اخذ مال و غارت اموال در خارج از شهر می دانند اما تعریف اغلب فقهای امامیه عبارتست از: «تجرید السلاح لاخافه الناس»؛ یعنی برهنه کردن یا کشیدن سلاح به قصد ایجاد رعب و وحشت برای مردم. محقق حلی در شرایع، محارب را کسی می داند که سلاحی را به قصد ترساندن مردم برهنه کند.
تعریف های عام و سنتی نیز که از تروریسم بیان می شود عبارت است از :«ارتکاب اعمال خشونت آمیز به منظور ایجاد ترس و وحشت در میان مردم».
این تعریف با تعریف فقهای امامیه از جرم محاربه بسیار نزدیک است. چنانکه ممکن است این تصور ایجاد شود که تروریسم مترادف محاربه در حقوق اسلامی است و لذا می توان همان واکنش اتخاذی در برابر جرم محاربه را نسبت به تروریسم نیز اعمال کرد و در این صورت خلاء قانونی برای جرم دانستن تروریسم وجود ندارد. تأیید یا نفی چنین دیدگاهی در آغاز نیازمند بررسی عنوان محاربه از منظر فقه اسلامی و برداشتی که از آن توسط قانونگذار شده است، می باشد.
یکی از مهمترین جرایم علیه امنیت جامعه که واکنش کیفری شدیدی را در دین اسلام به دنبال دارد، جرم «محاربه و افساد فی الارض» است. خداوند در آیه 33 سوره مائده می فرماید: «همانا کیفر کسانیکه با خداوند و پیامبرش می جنگند و در زمین به فساد کردن می کوشند اینست که کشته شوند یا به دار آویخته شوند یا دست و پاهایشان در جهت خلاف یکدیگر بریده شود و یا از آن سرزمین تبعید شوند…». فقها منشاء اصلی جرم انگاری محاربه در حقوق اسلامی را همین آیه می دانند. در برداشت از این آیه اختلاف نظرهایی بین مفسران و فقهای اسلامی در خصوص ماهیت اقدامی که محاربه شناخته می شود و مصادیق محاربه وجود دارد، اما دیدگاه غالبی که در فقه امامیه در تبیین محاربه وجود دارد اینست که محاربه، کشیدن سلاح برای ایجاد رعب و وحشت مردم است. بدین ترتیب محاربه از جرایمی است که موجب سلب امنیت عمومی مردم است.
در مقام مقایسه تروریسم با محاربه باید مفهوم اصلی محاربه مذکور در ماده 183 قانون مجازات اسلامی را در نظر گرفت. این ماده اینگونه اظهار می دارد که: «هر کسی که برای ایجاد رعب و هراس و سلب آزادی و امنیت مردم دست به اسلحه ببرد محارب و مفسد فی الار

Author: مدیر سایت

دیدگاهتان را بنویسید