دانلود پایان نامه درمورد جامعه شناسی، روابط اجتماعی، زبان فارسی

دانلود پایان نامه

ن امر را ضروری می سازد تا بیش از پیش از
پرداختن به جایگاه آن در مطالعات معماری و بررسی ابعاد و تعاریف آن بپردازیم (مظفر و همکاران، 391 1).
8 شکل 2-2: فرهنگ در یک نگاه
فرهنگ را ادوارد تایلور1 (832 1-7 91 1)، مجموعه ای پیچیده ای
از دانشها، باورها، هنرها، قوانین، اخلاقیات، عادات و هرچه که فرد به عنوان عضوی از جامعه خویش
فرامیگیرد تعریف میکند. هر منطقه از هر کشوری میتواند فرهنگی متفاوتی با دیگر مناطق آن کشور داشته
باشد. فرهنگ به وسیلهی آموزش، به نسل بعدی منتقل میشود؛ در حالی که ژنتیک به وسیلهی وراثت منتقل
میشود.
فرهنگ از آنجا که بر پایه زندگی رشد می کند و از درون زندگی جمعی موجودی به نام انسان سر بر
می آورد، خود موجودی است زنده و زایش و زندگی و مرگ دارد. فرهنگها از سادگی و حالت ابتدایی
قبیلهای بیرون می آیند، با اقتصاد و پیشه وری و صنعت پیشرفت میکنند و با خط و نوشته و علوم و
حکمت و ادبیات و هنر کامل تر وارد سیر تاریخ میشوند (دیبا، 378 1).
2- 1- 1- 1- پیشینه واژه فرهنگ
در بسیاری از متنهای کهن شعر و نثر فارسی، تا سده هفتم هجری این کلمه دیده میشود. از سده هفتم به
بعد، به ویژه وقتی واژههای برابر عربی، جای آن را میگیرند از متون ادبی یا غیر ادبی حذف میشود. تا آنکه
میرمجال الدین حسین بن فخرالدین حسن انجوی شیرازی، در سال 7 1 0 1 هجری قمری درهند کتاب لغتی
به نام جهانگیر گورکانی پادشاه هند به زبان فارسی مینویسد و آن را فرهنگ جهانگیری مینامند. از این پس
این کلمه به معنای کتاب لغت یا لغت نامه به کار میرود. مانند فرهنگ برهان قاطع، فرهنگ رشیدی، فرهنگ
معین و … گشایش فرهنگستان ایران در سال 4 31 1 شمسی، کاربرد تازه ای از واژه فرهنگ بوجود آورد و در
1
Edward Taylor
9
مقابل کلمه «آکادمی» در زبان فرانسه جای گرفت، به معنای انجمنی رسمی از اهل علم و ادب و هنر برای
پذیرش واژهها و آرایش و پیرایش زبان (دیبا، 378 1).
واژه فرهنگ را در ادبیات انگلیسی معادل کلمه “culture” می دانند که سابقه آن نسبت به معادل فارسی خود
کمتر می باشد. این واژه از نظر لغوی با معانی “کشت و زرع”، “پرورش حیوانات” و همچنین با مفهوم
“عبادات دینی” ارتباط داشته است. آنچه از این گونه ارتباطات لغوی درک می شود اشاره لغت “culture” به
پرورش و تربیت انسانی با هدفی خاص است. اما این لغت در میان اندیشمندان غرب که آن را به صورت
امروزی خود به کار می برند به طرق مختلف شرح داده شده که به نظر می رسد مشترکاتی می توان بین این
تعاریف به دست آورد (مظفر و همکاران، 391 1).
2- 1- 1-2- ریشه واژه فرهنگ
صورت پهلوی آن «فرهنگ» “hang -Fra” است که از پیشوند «فر»، به معنی پیش و ریشه باستانی ثنگ
“thang” به معنی کشیدن می باشد. هنگ در واژههای فارسی به معنی قصدو آهنگ است و آهختن و
آهیختن به معنای کشیدن و برآوردن از همین ریشه است که با افزودن فر به آن فرهیختن یا فرهختن به
معنی تربیت کردن و ادب آموختن میباشد(دیبا، 378 1).
واژه فرهنگ همانند بسیاری از واژهها در زبان فارسی در طول دوران شکلگیری و حیات خود، در
هماهنگی با سیر تحول افکار و ذهنیات انسانها، دچار تغییرات معنایی و کاربردی شده است.
در جدول 2-1 ریشه واژه ی فرهنگ در دوره های گوناگون ارائه شده است. جدول 2- 1: ریشه واژه فرهنگ (آشوری، 386 1) فرهنگ دهخدا لغت نامه دهخدا فرهنگ را متشکل از دو جزء (فر، پیشوند + هنگ از ریشه ثنگ اوستایی به معنی کشیدن، فرهختن و فرهنگ) میداند و آن را مترادف کشیدن و نیز به معنی تعلیم و تربیت قرار میدهد. فرهنگ معین در فرهنگ معین، واژه فرهنگ مرکب از دو واژه “فر” و “هنگ” به معنای ادب، تربیت، دانش، علم، معرفت و آداب و رسوم، تدبیر و چاره، عقل و خرد، واژهنامه و کتاب لغت ذکر شده است. فرهنگ رشیدی در فرهنگ رشیدی (قرن 1 1) آمده است: « فرهنج و فرهنگ، ادب و اندازه و حد هر چیزی، و ادب کننده و امر به ادب کردن». پهلوی ساسانی فرهنگ در پهلوی ساسانی به صورت «فره هنگ» آمدهاست که از دو جزء «فره» به معنای پیش و فرا؛ و «هنگ» به معنای کشیدن و راندن، ساخته شدهاست. در نتیجه «فرهنگ» به معنای پیشکشیدن و فراکشیدن است. به همین سبب است که در فارسیزبانان فرهنگ را سبب پیشرفت میدانند.
1 0
2- 1- 1-3- معنای امروزی واژه فرهنگ از نظر بعضی از صاحب نظران
در جهت روشن شدن معنای امروزی واژه فرهنگ از میان تعاریف موجود چند نمونه متفاوت بیان میشوند: جدول 2-2: تعاریف واژه فرهنگ (آشوری، 386 1) تایلور (انسان شناس انگلیسی) 871 1 فرهنگ کلیت درهم تافتهای است شامل دانش، دین، هنر، قـانون، اخلاقیـات، آداب و رسوم و هرگونه توانایی و عادتی که انسان به عنوان عضوی از جامعه به دست میآورد. کلاکن (انسان شناس امریکایی) 951 1 یک فرهنگ اشارتی است به راه و روش مشخص یک گروه از آدمیان یا طرح کامل زندگی آنان. یونسکو 997 1 فرهنگ کلیتی تام است از ویژگیهای مادی، فکری و احساسی که یک گروه اجتماعی را مشخص میکند. فرهنگ نه تنها هنر و ادبیات را در برمـیگیـرد، بلکه شامل آئینهای زندگی، حقوق اساسی نـوع بشـر و نظـامهـای ارزشـی سنتها و باورها میباشد. گیدنز (جامعه شناس انگلیسی) 989 1 فرهنگ عبارت اسـت از ارزشهـایی کـه اعضـای یـک گـروه معـین دارنـد. هنجارهایی که از آن پیروی میکنند و کالاهای مادی که تولید میکنند. علامه جعفری فرهنگ عبارت است از کیفیت یا شیوهای بایسته و یا شایسته برای آندسته از فعالیتهای حیات مادی و معنوی انسانها که مستند به طـرز تعقـل سـلیم و احساسات تصعیدشده آنان
در حیات معقول تکاملی باشد.
به طور کلی در تعریف فرهنگ دو گونه تلاش صورت گرفته است که می توان آنها را به صورت کلی به
تعاریف سنتی و مدرن تقسیم نمود.
– تعاریف سنتی بیشتر به توصیف خصوصیات فرهنگ از قبیل پویایی، سازمان یافتگی، فرهنگ آموختگی ،
جامع، عام و وابسته بودن فرهنگ به نمادها می پردازند.
– تعاریف مدرن بیشتر به زندگی روزمره و شیوه و مرام زندگی اشاره دارند.
1 1 شکل 2-3: مظاهر گوناگون فرهنگ (دیبا، 378 1)
2- 1-2- رابطه فرهنگ و معماری
فرهنگ را در تعریفی کلی می توان محصول تلاشهای متفاوت انسان در راه خلق و آفرینش دانست که از
آزادی عمل واراده او سرچشمه میگیرد. مجموعه آداب، عقاید، باورها و سنن یک جامعه که عمدتاً از دورن
منبعث شده و در بدو امر نیز درون را تحت تاثیر قرار می دهند، فرهنگ را به وجود می آورند. گرایش اساسی
کمال طلبی پایه ریز شالوده فرهنگهاست. کمال طلبی زیر بنای جهان بینی فرهنگی را ساخته و مبانی فکری و
نظری آن را تنظیم میکند(دیبا، 378 1).
معماری همواره به عنوان بستر فرهنگ جهانی مطرح بوده است، این هنر والای انسانی با ترکیب مناسب
خود با علم هندسه، ریاضیات، نجوم و … از دیرباز خالق آثار زیبا و ماندگاری در اقصی نقاط گیتی شده
است.
نمی توان به معماری به عنوان علمی جدا از مقوله های فرهنگ، جامعه شناسی، سیاست، اقتصاد، روانشناسی
و … نگریست زیرا این هنر متعالی که همواره در طول تاریخ، به ید توانای معماران برجسته و فرهیخته،
دست به دست و سینه به سینه به ما رسیده است زیباترین تجلی و انعکاس فرهنگ و سنت درهر دوره
تاریخی بوده است.
فرهنگ
فرهنگ از تعامل انسانها
سرچشمه می گیرد
تعابیری که از فرهنگ
میشود در طول زمان و
در پی پیشرفت فکری و
اقتصادی بشر تعبیر
نموده است
فرهنگها به علت وابستگی به جوامع بشری خاص ممکن است با
یکدیگر در حالت تضاد یا توافق قرار گیرند. اما در هر صورت بر
یکدیگر اثر گذارند. حال هر چه ارتباط جوامع با یکدیگر
گستردهتر باشد، این اثر گذاری بیشتر است
فرهنگ عامل اصلی ایجاد هویت
فردی و اجتماعی بوده به زندگی
میرای انسان جنبه تاریخی میدهد.
آنچه که موجب زوال یا بالندگی
یک فرهنگ در طول تاریخ
میگردد، در توانائی آن در ایجاد
هویت خلاصه میشود.
1 2
دیگر نیازی به بررسی تاریخ و جامعه شناسی و … ادوار مختلف نداریم زیرا بهترین جلوه های فرهنگ
انسانی در همه زمینه ها کاملا در سیمای معماری هر منطقه و دیار منعکس است (قصری و خسروی،
.(1 382
معماری به عنوان یک پدیده اجتماعی از فرهنگ نشأت گرفته و بر آن تاثیر میگذارد و آینهای است از
اندیشههای انسان در رابطه با فضا، زیبایی شناسی، و فرهنگ. به همین سبب سبک معماری هر دوره انعکاسی از
فرهنگ و هنر آن محسوب میشود و با دگرگونیهائی که در سایر عرصه های زندگی و هنر به وقوع میپیوندد،
متناسب است و هر سبک جدید معماری بر اصول، روشها و سنتهای سبک پیشین استوار است، به همین
خاطر بین سبکهای گوناگون معماری رابطهای استوار وجود دارد و مرزبندی بین آنها دشوار به نظر
میرسد(دیبا، 378 1).
2- 1-3- کارکرد و مظاهر فرهنگ در معماری
آثار معماری هر سرزمین، روشنگر ویژگیهای جوامع آن سرزمین در زمینۀ اوضاع و احوال اجتماعی –
اقتصادی- سطح فنون و مهارتهای فنی، روشنگر فصول تمدن و حوادث تاریخی، میزان ذوق هنری وحس
و دریافت زیبائی (و ارائه مجدد آن به صورت آثار معماری) و نیز تعیین کننده مذهب و
جهانبینیهای فلسفی است، هم ازاینروست که باستانشناسان، مردمشناسان، تاریخ پژوهان، جامعه شناسان،
اکولوژیستها و روانشناسان قومی و روانکاوان شعور جمعی، و نیز پرستندگان هنر، به پژوهش درباره
جنبههای مختلف هنر معماری علاقمند و نیازمندند (تقیان و ستاری، 354 1). شکل 2-4: تصویری از برگزاری مراسم عزاداری ماه محرم در یکی از شهرهای مناطق کویری ایران در اوایل قرن حاضر
1 3
فرهنگ به اعضای یک اجتماع انسانی در تطبیق با محیط زیست و تنظیم روابط اجتماعی قابلیتها و
آمادگیهای شکل گرفته و الگوداری میبخشد. بین فرد، جامعه و محیط تعادل برقرار میسازد، به سبب
ماندگاری و پایداری در طول زمان و مشترک بودن میان اعضای یک اجتماع، تداومبخش حیات اجتماعی و
وحدت بخش و انسجام دهنده ارزشهای جامعه است. از سوی دیگر از آنجا که در میان گروههای مختلف
انسانی و در رابطه با وضعیت طبیعی، جغرافیایی، اعتقادی و … مختلف شکل گرفته و در بین جوامع
گوناگون متفاوت است، از عوامل هویتی یک گروه انسانی محسوب میشود. در حقیقت “هر فرهنگ
الگوهای رفتاری ویژهای را در اعضایش میپروراند که با آن الگوها بتوانند بهتر و آسانتر خود را با محیط
زیست خود تطبیق دهند و روابط اجتماعی بین آنها به گونهای تنظیم گردد که کمترین تنشها را در روابط
داخلی خود داشته و در برخورد با جهان بیرون به گونهای رفتار کنند که به دوام و بقای اجتماع فرهنگی آنها
آسیب سهمگینی وارد نیاید. بنابراین الگوهای فرهنگی به طور آگاهانه و ناآگاهانه بر تمام رفتارها و
کنشهای اعضای جامعه نفوذ کرده و در تمام شئون زندگی آنان همواره حضور دارند (ثلاثی، 387 1). شکل 2-5: وجود هشتی در خانه ایرانی برای تعریف ورودی و درونگرایی
این الگوها که در اثر تعامل اعضای یک اجتماع انسانی با یکدیگر و با طبیعت زیستگاه خود در طول سالیان
متمادی شکل میگیرند، به صور گوناگون در نحوه تفکر، احساس و رفتار، شیوه زن
دگی، کلیه تلاشهای
مادی و معنوی آنان، از جمله در تمامی مصنوعات یک مجموعه انسانی، عینیت مییابند. از میان تمام
مصنوعات انسانی، شهر و معماری نیز به عنوان نمودهایی از تلاش انسانها در سامان دادن به جریان زندگی
1 4
خصوصی و عمومی خود در مراتب مادی و معنوی وجودشان، به واسطه انسانهای پدید آورنده خود در
ارتباط مستقیم با الگوهای فرهنگی قرار گرفته و ریشه در فرهنگ مردمان یک سرزمین دارند. در حقیقت
ساکنان یک محدوده فرهنگی و سرزمینی بر اساس ارزشها، باورها، فضای حاکم بر اندیشه و تلقی ذهنی
آنها از نظم، که خود متاثر از عوامل گوناگونی است، در بستر یک سرزمین با ویژگیهای جغرافیایی و اقلیمی
مشخص و در تعامل با شرایط اقتصادی، به سازماندهی و ایجاد نظم در محیط زندگی خود میپردازند و
ماحصل این فرایند طولانیمدت از تاثیر و تاثر عوامل فرهنگی و سرزمینی در یک جامعه انسانی، تکوین و
تجلی مفهوم معماری در معنای جامع و کامل خود است. همه محیطهای انسانساخت، نتیجه انتخاب
راهحلهایی از بین تمام گزینههای ممکناند. انتخابهای خاصی که جامعه روا و

مطلب مشابه :  پایان نامه با کلمات کلیدیضریب همبستگی، ضریب همبستگی اسپیرمن، مشتری گرایی

Author: mitra7--javid

دیدگاهتان را بنویسید